นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

Ico24 ประโยชน์ของจุลินทรีย์ EM

Ico48
รักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยขยะอินทรีย์

การแปรรูปขยะอินทรีย์เพื่อเป็นอาหารสัตว์  ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ  และ  วัสดุรักษาสิ่งแวดล้อมที่อยู่ในนวัตกรรมตัวเดียวกัน  เพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อมร่วมด้วยช่วยกัน  ให้เกิดประโยชน์ต่อการปรับสภาพดินให้ดีขึ้น  แม่น้ำลำคลองใสสะอาด  ลดปัญหาเรื่องโลกร้อน  ทำให้สุขภาพจิตดี และ  นำมาปรับประยุกต์ใช้กับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  โรงเรียนน้ำยืนวิทยา  ขอนำเสนอ  นวัตกรรมใหม่  ที่ต่อยอดจากการนำเอาอีเอ็มเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในโรงเรียนเป็นเวลา  16  ปี  และยังได้นำเอาอีเอ็มเทคโนโลยีเข้าไปขยายผลสู่ประชาชนมากมาย  อยากจะให้การแปรรูปขยะอินทรีย์นวัตกรรมใหม่ของโรงเรียนน้ำยืนวิทยามีประโยชน์ต่อชุมชน  สังคม  และประเทศชาติต่อไป  เพราะประเทศไทยมีขยะอินทรีย์วันละ 17,480  ตัน  หรือประมาณปี 6,380,200  ตัน  เมื่อนำเอานวัตกรรมนี้ไปใช้จะทำให้เกิดประโยชนต่อประเทศชาติอย่างมหาศาล 

 

 ขยะมูลฝอย    ในทัศนะของคนส่วนใหญ่   คือของไร้ค่าและสกปรกน่ารังเกียจ ถ้าไม่รู้จักการกำจัดขยะอย่างถูกวิธี ดังนั้นทางเลือกที่ง่ายที่สุดในการจัดการกับขยะมูลฝอย  คือ  โยนทิ้งให้ไกลตัว  หรืออาจเก็บไปทิ้งที่ถังขยะ  รอให้รถเทศบาลมาเก็บไปกำจัด    การจะกำจัดอย่างไรนั้นเป็นเรื่องไกลตัว  โดยหารู้ไม่ว่า  สุดท้ายสิ่งที่คิดว่าหมดภาระหน้าที่กลับเป็นเพียงการเริ่มต้นของปัญหาที่ใหญ่กว่าในระดับสังคมส่วนรวม  เสมือน  ขว้างงูไม่พ้นคอ   แท้ที่จริงแล้วเส้นทางของขยะไม่ควรเริ่มต้นที่จัดเก็บ  แล้วสิ้นสุดที่หลุมฝังกลบหรือเผา  ซึ่งทำให้เกิดมลภาวะเป็นพิษได้  แต่ต้องเพิ่มขั้นตอนในการคัดแยกขณะที่นำกลับมาใช้ใหม่อีกครั้งหนึ่ง  ดังนั้นจึงต้องเริ่มจากการคัดแยกขยะที่บ้านก่อน            ปัจจุบันทั่วประเทศมีปริมาณขยะ   1.4  ล้านตัน /ปี   หรือเฉลี่ยวันละ  38,000  ตัน / วัน  แต่สามารถจัดเก็บขยะได้เพียง   31,000  ตัน / วัน  ที่เหลืออีก 70 %   ยังกำจัดไม่ถูกวิธี    ส่วนใหญ่จะถูกกองทิ้งไว้กลางแจ้ง  สร้างปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก  ขณะเดียวกัน   การนำขยะมาใช้ใหม่ก็ทำได้น้อย  มีขยะนำไปแยกใช้ได้  6  ตัน / ปี    แต่สามารถนำขยะกลับไปใช้ใหม่ได้เพียง  2  ล้านตันเท่านั้น  ทำให้สิ้นเปลืองงบประมาณในการกำจัดขยะ      เฉลี่ยแล้ว  1  คนจะก่อให้เกิดขยะในปริมาณ  0.8 -  1.0   กิโลกรัม / วัน  องค์ประกอบของขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นทั่วประเทศ คือ  ขยะทั่วไป 9 %  ขยะอินทรีย์  46  %    ขยะรีไซเคิล  42 %  และ  ขยะมีพิษ  3 %  เพราะฉะนั้นขยะอินทรีย์  46 %  คือประมาณวันละ  17,480  ล้านตัน

                เศษอาหารที่เหลือจากการปรุงและประกอบอาหาร  เช่น  เปลือก  รากพืชต่าง ๆ   และเศษอาหารเก่าที่รับประทานไม่หมด  สามารถนำมาแปรรูปให้กลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพที่มีคุณภาพดี  และมีคุณค่าเพิ่มขึ้น  ตลอดจนเป็นอาหารสัตว์เลี้ยงในบ้านได้  เป็นการช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมทำให้บรรยากาศในบ้านที่เราอาศัยและสิ่งแวดล้อมเพื่อลูกหลานในอนาคตดีขึ้น  ซึ่งจะทำให้แม่น้ำในคลองใสสะอาด  มีอากาศที่สะอาดบริสุทธิ์ไว้หายใจ  และสามารถช่วยลดปัญหาโลกร้อนได้  วัสดุที่สามารถหาได้ง่ายจากแหล่งประกอบอาหารที่ใหญ่ขึ้น  เช่น  ในโรงเรียน  ร้านอาหาร  ภัตตาคาร  วัด  ตลาดสด  เป็นต้น  เมื่อนำมาหมักด้วยจุลินทรีย์อีเอ็มแล้ว  จะทำให้คุณภาพของอินทรียวัตถุดีขึ้น  ซึ่งสามารถนำไปเป็นอาหารสัตว์  ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ ผู้เขียนขอตั้งชื่อให้กับนวัตกรรมใหม่นี้ว่า โบกาฉิเศษอาหาร  และโบกาฉิเศษอาหารนี้เป็นวัสดุและนวัตกรรมใหม่ที่ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมที่เสียไปให้กลับคืนเป็นธรรมชาติใหม่อีกครั้ง  จึงเป็นวิธีการหนามยอกหนามบ่ง  ซึ่งเป็นการรักษาสิ่งแวดล้อมที่อ่อนโยน  ละมุนละม่อม  ง่าย  และทำให้เกิดคุณค่ามาก   จึงเรียกว่าการรักษาสิ่งแวดล้อมแบบ  ชีววิธี

 

วัสดุโบกาฉิเศษอาหาร                1.  เศษอาหาร                       1              ถัง  (ถัง 10 ลิตร)                 2.  รำละเอียด                        1              ถัง  (ถัง 10 ลิตร)                 3. พืชสดสีขียว     1             ถัง  (ถัง 10 ลิตร) 4.  น้ำสะอาด                        1              ลิตร                5.  อีเอ็ม                                 2              ช้อนโต๊ะ  (20 ซี.ซี)                7.  กากน้ำตาล                       2              ช้อนโต๊ะ  (20 ซี.ซี)             วิธีทำโบกาฉิเศษอาหาร1. นำเศษอาหารที่กรองสะเด็ดน้ำแล้วคลุกกับรำละเอียดแล       พืชสด  เช่น  ผักบุ้ง  ใบพืชผักจากตลาดสด  ใบ-ยอดกระถิน  หญ้าทุกชนิด ที่โคกระบือกิน                   2.  น้ำสะอาด 1 ลิตร  ผสมอีเอ็มและกากน้ำตาลอย่างละ 2 ช้อนคนให้เข้ากัน  ราดลงในในส่วนผสมในข้อ 1 คลุกให้ส่วนผสมเข้ากัน ถ้าวัสดุเปียกแฉะเกินไปให้เพิ่มรำละเอียด  แกลบหรือยอดพืชผักได้  ผสมให้ทุกส่วนเข้ากันดีจนเกิดความชื้นพอหมาด  ประมาณ 40 % อย่าให้ส่วนผสมแฉะเกินไป

                3.  ถ้ามีวัสดุมากทำเก็บสะสมไว้ทุกวัน  โดยการนำไปบรรจุในกระสอบพลาสติกสานที่มีอากาศผ่านสะดวกประมาณครึ่งกระสอบ  ตั้งกระสอบไว้เบา ๆ  อย่ากระแทกกระสอบให้เกิดการอัดแน่นของวัสดุที่หมักในกระสอบ วัสดุที่หมักจุลินทรีย์      อีเอ็ม    จะขยายปริมาณเพิ่มขึ้นแล้ววัสดุหมักจะลดความชื้นลงเรื่อย ๆ  จนแห้งสนิทภายใน 7 วัน แสดงว่าเกิดการหมักด้วยจุลินทรีย์อีเอ็มที่สมบูรณ์   การแปรรูปเพิ่มมูลค่าของนวัตกรรม

1.  นำวัสดุที่ผสมเสร็จมาอัดเม็ด  หรือ อัดแท่งเพื่อสะดวกต่อการใช้   แล้วนำไปหมักในร่มใช้ผ้าคลุมเพื่อให้อีเอ็มขยายเชื้อเต็มก้อน วัสดุจะเกิดการชักใยของอีเอ็มประสานแน่น   หรือผึ่งแดด 5 วัน2. นำวัสดุที่อัดเม็ด หรือ อัดแท่งหมัก 5 วันมีกลิ่นหอมโดยเก็บไว้ในกล่องกระดาษโดยวางทับซ้อนกันขึ้น   อีเอ็มจะรักษาคุณภาพของอาหารหมักให้ดีขึ้นประโยชน์ของโบกาฉิเศษอาหาร

 สัตว์เลี้ยงในบ้าน      เช่น  เป็ด  ไก่  ห่าน  สุกร  โค  กระบือ  แพะ  แกะ    การหมักอินทรียวัตถุด้วย      จุลินทรีย์อีเอ็มเมื่อนำไปหมักเป็นอาหารสัตว์แล้วทำให้สัตว์โตเร็ว  มีอัตราการแลกเนื้อสูงขึ้น  สัตว์เลี้ยงจะมีเนื้อแน่น  มีระบบการขับถ่ายดี  สัตว์ที่กินอาหารชีวภาพอีเอ็มนี้  จะไม่เกิดโรค   จึงไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะใด ๆ ทั้งสิ้น   มูลของสัตว์เลี้ยงที่ขับถ่ายออกมาจะมีกลิ่นเหม็นเล็กน้อยประมาณ 25 %  ใช้อีเอ็มผสมกับกากน้ำตาลและน้ำ  (1/1/500)   ฉีดพ่น  3  วันต่อครั้งจะทำให้กลิ่นเหม็นหายไป  100 %  จึงไร้กลิ่นเหม็น  ไร้แมลงวันรบกวนในคอกสัตว์เลี้ยง 

                การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ  เช่น  ปลา  กบ  ตะพาบน้ำ  กุ้ง     ซึ่งการใช้อาหารหมักด้วยจุลินทรีย์อีเอ็มแล้ว  อาหารที่ให้สัตว์น้ำกินมีคุณสมบัติพิเศษ  คือ  ทำให้เกิดน้ำเขียวที่เป็นน้ำแพงตรอนเป็นน้ำชีวภาพทำให้สัตว์ที่อยู่ในน้ำแข็งแรงและโตเร็ว   สามารถเลี้ยงปลาในบ่อพลาสติกขนาดเล็กได้  ในระยะเวลา 45  วัน   อาหารชีวภาพอีเอ็มจะรักษาคุณภาพน้ำไม่ให้เน่า  สัตว์น้ำจึงโตเร็วมีเนื้อแน่น  ไม่มีไขมันมากพืชไร้สารเคมี  ด้วยปุ๋ยหมักเศษอาหารที่หมักด้วยจุลินทรีย์อีเอ็ม  นับว่าเป็นสุดยอดของปุ๋ยทุกชนิดที่มีในโลก  เพราะทำให้พืชโตเร็วทันใจ  แข็งแรง  ไม่มีแมลงศัตรูพืชรบกวน  นับว่าเป็นปุ๋ยครอบจักรวาล  เพราะสามารถใช้-

กับพืชทุกชนิด  ดินทุกสภาพ  เช่น  พืชไร่  พืชสวน  นาข้าว  ไม้ผล  ไม้ดอก  ไม้ประดับ  ฯลฯ  มีคุณสมบัติพิเศษ  เช่น  การใช้ในนาข้าวจะทำให้  กบ  เขียด  กุ้ง  หอย  ปู   ปลา  ฯลฯ  ให้กลับคืนสู่ท้องนาในเวลาอันสั้น  เมื่อใช้ในสวนยางพารา  สวนไม้ผล  จะเกิดเห็ดโคน  เห็ดละโงก  เห็ดผึ้งสีทอง  ในพื้นที่ที่เคยมีเห็ดเกิดในอดีต  สปอร์ที่พักตัวหายไปเพราะระบบนิเวศเสื่อม  พอมาใช้ปุ๋ยหมักเศษอาหาร  ทุกสิ่งทุกอย่างที่เคยมีเมื่อ 100 ปี  จะถูกฟื้นคืนกลับมาอีกครั้ง  รสชาดอาหารอร่อยเป็นธรรมชาติกล่องข้อความ:                  สิ่งแวดล้อมใกล้ในครัวเรือน   น้ำอาบ  น้ำซักผ้า  น้ำล้างถ้วยล้างจาน น้ำซาวข้าว   และห้องน้ำนับว่าเป็นที่สกปรกที่สุด  เมื่อทุกคนต่างทิ้งภาระทั้งหมดให้กับร่องระบายน้ำเล็ก ๆ ข้างบ้าน  ธรรมชาติของน้ำจะไหลลงที่ต่ำเรื่อย ๆ แล้วคลองเล็ก ๆ ก็จะไหลลงลำห้วย  ลำห้วยเล็ก ๆ ก็ไหลลงลำน้ำ  ลำน้ำเล็ก ๆ ก็ไหลลงแม่น้ำ ทะเลแหล่งสุดท้ายจึงที่รวมของความสกปรกที่เกิดจากคนทั่วประเทศ  ตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเราหมดอายุไข  ทุกคนต่างทิ้งภาระทั้งหมดให้กับทะเลที่รวมแหล่งน้ำสุดท้าย   ต้องการให้อ่าวไทยมีความอุดมสมบูรณ์  น้ำเสียที่แต่ละบ้านปล่อยลงในลำคลอง  เพียงแต่ให้ทุกคนช่วยกันเอาโบกาฉิเศษอาหาร  โรยหว่านลงที่แหล่งน้ำเสีย  แต่ละบ้านเส้นทางที่อีเอ็มผ่านร่องระบายน้ำ  จะพบแต่ความใสสะอาดของลำน้ำ  ใช้โบกาฉิเศษอาหารโรยคอห่านหรือชักโครก  เดือนละ 3-4  ครั้ง   ห้องน้ำห้องส้วมสะอาดไร้กลิ่น  ห้องน้ำจะไม่เต็ม  ไม่ต้องเสียเงินค่าสูบสิ่งปฏิกูลไปทิ้ง   ซึ่งเป็นการประหยัดเงินและลดรายจ่ายในครอบครัวอีกด้านหนึ่ง                ขยะมูลฝอยเป็นปัญหาที่เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโลกอย่างมาก   รัฐจะต้องเข้ามาแก้ปัญหาอย่างถูกวิธี  ถ้านำเอาอีเอ็มเทคโนโลยีเข้ามาแปรรูปเป็นนวัตกรรมใหม่จะเกิดประโยชน์ต่อ  ครอบครัว  ชุมชน  และประเทศชาติต่อไป โดยนวัตกรรมของโรงเรียนน้ำยืนวิทยา  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา  เขต 5 อุบลราชธานี  ศูนย์อำนวยการประสานงานโครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงเฉพาะพื้นที่ป่าดงนาทาม  อันเนื่องมาจากพระราชดำริ  จังหวัดอุบลราชธานี  มีแนวทางเลือกที่ดี  และเกิดประโยชน์อย่างสูงสุดแล้ว