นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 1129
ความเห็น: 3

เทศกาลเดือน ห้า ท้องถิ่นใต้

งานบุญประเพณีที่ผสมผสานการเปลี่ยนแปลงในกระแสทุนนิยมที่เชื่อว่าเราก้าวผ่านความทุกข์ร่วมกันได้ด้วยพลังอำนาจคุณความดีและศีลธรรม

   ห้วงจังหวะนี้เป็นวันหยุดยาวช่วยให้มีโอกาสได้ย้อนรอยชีวิตเมื่อวัยเยาว์ก่อนที่จะเข้ามาเรียนประถมปลายในเมืองหาดใหญ่    ช่วงเดือนสี่เดือนห้าจะเป็นช่วงของการเก็บเกี่ยวหลังสอบไล่   โรงเรียนจะปิดให้เด็กๆได้ช่วยครอบครัวเก็บเกี่ยวข้าวในท้องทุ่ง  และขนข้าวเก็บไว้ในห้องข้าว (ยุ้งฉาง) เพื่อเก็บไว้กินตลอดปีรวมทั้งเก็บเมล็ดพันธ์ุไว้สำหรับเพาะปลูกในปีต่อไป  นับเป็นความมั่นคงด้านอาหารสำหรับครอบครัว  มีบางส่วนแบ่งปันกันกินหากมีมากพอก็จะสีไปขายที่ตลาดนัด  ข้าวเก่าก็จะใช้เป็นอาหารอาหารเป็ด-ไก่ หมาแมวที่เลี้ยงไว้

   หลังจากมาเรียนในเมืองจนทำงานรับราชการก็ทำหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายอย่างเต็มความสามารถ   เต็มเวลาที่มี  ทั้งในและนอกเวลาราชการด้วยมีที่พักเบ็ดเสร็จให้มาพักพิงในที่ทำงาน   กำลังแรงงานที่ช่วยทำในท้องทุ่งในสวนน้อยลงโชคดีที่มีเครื่องจักรมาช่วยทำงานแทนคนระยะแรกดูเหมือนจะคุ้มค่ากับการลงทุนเพราะนำ้ท่ายังสมบูรณ์   แต่เวลาผ่านมาค่าลงทุนสูงขึ้น  ทุกอย่างต้องจ้างทั้งเครื่องจักร  แรงงาน  ปุ๋ย  ยาฆ่าแมลง  ความสมบูรณ์ของน้ำท่าหายไป   ในที่สุดก็หยุดทำนา  ซื้อข้าวเป็น กก. เป็นถุง   เป็นกระสอบ เช่นเดียวกับคนที่ไม่มีที่นา

    ในสองปีที่ผ่านมาได้จัดเวลาลงไปเป็นกำลังใจ  ไปเชียร์  ไปแชร์กับพี่น้องที่ทำนา  จนมีโอกาสได้สร้างลอมข้าวมีห้องข้าวอีกครั้ง  ได้กลับไปร่วมวัฒนธรรมข้าว เช่น ทำขวัญข้าว , ฉลองซัง,  ไหว้เทียมดา,  ไหว้จ้าวที่,  เป็นการให้กำลังใจ  ดูแลผู้อาวุโสซึ่งทำหน้าที่เป็นหมอทำขวัญข้าว ,หมอไหว้เจ้าที่ , ร่วมฟื้นคืนวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกันดูแลกันและกันของคนต่างวัย  ต่างความสามารถ  ต่างประสบการณ์และบทเรียนในชีวิต สิ่งเหล่านี้ช่วยเสริมคุณค่าความภูมิใจ  ความเชื่อมั่น  ในสิ่งที่มีที่เป็น และคุณค่าของแต่ละคน  โดยมีกิจกรรมประเพณีเป็นสื่อกลาง  ช่วยดูแลทรัพยากรธรรมชาติ  และสิ่งนอกเหนือธรรมชาติไปด้วยกัน   เพื่อให้เกิดสมดุลของการถนอมสสารคือ  ดิน, น้ำ, ป่า ,ลมและไฟ รวมทั้งพลังเหนือธรรมชาติคือ  แม่พระธรณี , แม่พระคงคา,  พระเพลิง  ,พระพาย ,พระภูมิเจ้าที่  ฯลฯ ตามพลังแห่งศรัทธาของแต่ละถิ่น  ช่วยให้เกิดการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ผสมผสานกับความรู้สมัยใหม่ในการดำรงชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะ  (รู้เรา  รู้เขา  เพื่อการทำหน้าที่ร่วมกันอย่างมีความสุข)

     ขอขอบคุณพี่น้อง   ผองเพื่อน  ญาติผู้ใหญ่  ผู้อาวุโสในท้องถิ่นที่ช่วยกันฟื้นฟูกิจกรรมต่างเหล่านี้กลับมา  ช่วยให้เกิดการหลอมรวมพลังสำหรับทำหน้าที่ในการดูแลกันและกัน  ดูแลชุมชนท้องถิ่นร่วมกันในกิจกรรมอื่นๆ  ต่อไป  ด้วยกำลังจะเกิดมีโครงการพัฒนาอุตสาหกรรม , ตัดถนนทั้งกรมทางหลวง,  การทางพิเศษ ,รถไฟรางคู่ ผ่านพื้นทีเกษตรเหล่านี้อีกหลายสายเพื่อพัฒนาเข้าสู่อาเซียน  เพื่อขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ  เป็นเส้นทางซึึ่งมีการลงทุนน้อยแม้จะกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติมากก็อยู่ในอันดับหนึ่งของการผู้ลงทุนที่จะตัดสินเลือก   (กำไรสูงสุดของการลงทุนที่มักเรียกร้องความเสียสละจากคนท้องถิ่น  จนต้องกลายเป็นคนชายขอบ...)

    ช่วงเดือนห้าปีนี้มีทั้งงานเย็น  งานร้อนให้ได้ศึกษาเรียนรู้ เพื่อการปรับตัวอย่างรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงต่างๆสำหรับสร้างภูมิคุ้มกันในการเผชิญกับความจริงต่างๆที่เกิดขึ้น  

     งานเย็นก็จะเป็นงานบุญประเพณี  เช่น รวมญาติ-รวมใจ สืบสายใย ชูมณี-ชิตมณี,  งานฉลองซังแห่งนมข้าวที่บ้านหินเกลี้ยง  ตำบลท่าข้าม  ,สรงน้ำพระรดน้ำขอพร-ขออโหสิกรรม พ่อแม่ญาติผู้ใหญ่และผู้อาวุโสที่  รร.วัดหูแร่  ตำบลทุ่งตำเสา,  ทำบุญวันสงกรานต์รดน้ำญาติพี่น้องที่สตูล  , กลับมาทำบุญลากพระที่วัดหูแร่,  สรงน้ำพระที่วิหารหลวงพ่อทวดและสมเด็จโตที่  รพ.สต.บ้านหูแร่ ,ตกกลางคืนมีงานไหว้เทียมดาคล้ายกับฉลองซังที่ท่าข้าม  เป็นการขอบคุณแม่พระโพสพในฤดูกาลเก็บเกี่ยวที่ผ่านมา ,มีงานมโหรสพไม่ขาดเป็นบันเทิงทั้งดั้งเดิม(มโนราห์)และสมัยใหม่(คาราโอเกะ)  ยังมีกิจกรรมที่รอดำเนินการเช่น     ทำบุญป่าช้าอีก  4  ป่าช้า (เพราะสมัยก่อนต้องหามศพกันเองจึงมีป่าช้าใกล้ชุมชนที่เป็นบ้านเรือนตนเอง)  ,ไหว้ครูหมอยา-ตา-ยาย หนึ่งงาน วันพฤหัสแรกของเดือน หก หากตรงกับวันพระก็เป็นสัปดาห์ถัดไป , ไหว้จ้าวที่เป็นวันอังคารหรือเสาร์ที่ไม่ตรงกับวันพระ, ไหว้ครูหมอมโนราห์วันพฤหัสแรกของเดือนเจ็ด 

      งานร้อนการเข้าร่วมทำประชาพิจารณ์ในเวที่สาธารณะ  การตัดถนนทั้งเวทีในโรงแรมนอกชุมชนและในชุมชน รวม สามเวที  เป็นการเข้าถึงสิทธิแห่งตนและมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตตนเองเพราะสิ่งเหล่านี้ชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่มีใครได้รับรู้ข้อมูล   การสร้างโอกาส  เข้าถึงข้อมูลสำหรับตนเองและตัวแทนของคนในชุมชนที่เข้าร่วมได้เพื่อรับรู้ข้อมูลหรือการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นอย่างรู้เท่าทัน    อาจจะเห็นด้วยหรือคัดค้านหลังการรับรู้ก็เป็นสิทธิของแต่ละคน  ที่จะคุยกันให้เข้าใจและพร้อมสำหรับรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะเป็นอย่างไร

      อนาคตจะเป็นอย่างไรเราไม่อาจล่วงรู้ได้ทั้งหมด    ได้แต่เห็นแนวโน้มจากบทเรียนของคนอื่นๆประเทศอื่น  ท้องถิ่นอื่นในอดีตและปัจจุบัน  สำหรับปัจจุบันการได้ทำหน้าที่มีส่วนร่วมเป็นสะพานสำหรับการเรียนรู้ร่วมกัน   ด้วยหวังว่าจะเห็นสิ่งดีๆที่เป็นความสงบสุข  ร่มเย็น  ของการอยู่ร่วมกันในปัจจุบันเพื่อทุนสำหรับอนาคตที่เป็นไปได้ก็เท่านั้น

      ผาสุกที่ตน  ทำงานร่วมกับคนที่ศรัทธา  แม้นงานจะยาก เหนื่อย  ก็ทำตามที่กำลังความสามารถอำนวย  ปัจจัยพลังเสริมเกื้อหนุน  โชคดีที่ปีนี้หยุดยาว  มีวันลาพักผ่อนสะสมเต็มพิกัด  ได้ทบทวนงานประจำ  ทบทวนชีวิต เป็นพลังหนุนเสริมความมั่นคง  มั่นใจ  ในความพยายามเลือกเฟ้นสิ่งที่ดี  ถูกต้อง  มีคุณประโยชน์สำหรับการก้าวเดินต่อไปด้วยสมดุลกาย-ใจ สังคม-สิ่งแวดล้อม อย่างเป็นองค์รวม ที่พอเพียง  พอประมาณ และพอดีสำหรับตนและคนร่วมเดินก็พอแล้ว  ภาระอื่นๆยังมีคนอีกมากมายและคนรุ่นต่อไปที่ได้คิดทำด้วยตนเอง ให้เวลาและโอกาสสำหรับการลองคิด  ลองทำ  ลองผิด  ลองถูก  เพื่อจะได้เกิดบทเรียนและการข้ามผ่านสำหรับแต่ละคน ที่สำคัญเราสามารถก้าวผ่านความทุกข์ร่วมกันได้

     งานบุญประเพณีที่ผสมผสานการเปลี่ยนแปลงในกระแสทุนนิยมที่เชื่อว่าเราจะก้าวผ่านความทุกข์ร่วมกันได้ด้วยพลังอำนาจคุณความดีและศีลธรรม

      ขอบคุณความคิดต้นทางทุกความคิด   ที่ช่วยให้เกิดบันทึกนี้

        คุณธรรมกลับมา    โลกา   สงบเย็น

           ทรงธรรมะแห่งอาชีพให้บริสุทธิ์  ชีวิตแท้งดงามและสดชื่น

            เจิญธรรม  เจริญสุข

                ยาดมเอง

หมวดหมู่บันทึก: ประวัติศาสตร์
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 17 เมษายน 2557 14:17 แก้ไข: 18 เมษายน 2557 10:42 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 Our Shangri-La, Ico24 คนธรรมดา, และ 4 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

น่าสนใจมากนะครับ งานประเพณีหลายงานที่ผมไม่เคยรู้จักมาก่อน

ใช้เครื่องหมายจุลภาคคั่นคำสำคัญแต่ละคำครับ ถ้าเว้นวรรคจะเป็นคำสำคัญคำเดียวกัน

อิอิอิ

มีหลายพิธีกรรมที่สมัยยังเด็กมีโอกาสได้เห็น แต่ปัจจุบันหาดูได้ยากเต็มทีครับ

อิอิอิ

เราเอง

เป็นความบกพร่องของความเป็นเจ้าถิ่น ที่มิได้นำพาสมาชิกใหม่ให้ได้รู้จัก เข้าถึงและเข้าใจ ประเพณีท้องถิ่น 30 กว่าปี สำหรับอ.คนธรรมดา คงยังไม่สายใช่ไหมค่ะ หากเราจะใช้ช่วงเทศกาลไปเยี่ยมเยียนประเพณีท้องถิ่น จะเริ่มต้นเมื่อไหร่ดี สำหรับวงแชร์

ขอบคุณ คุณ Our Shangri-La ค่ะ

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 18.210.24.208
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ