นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 3129
ความเห็น: 1

ไหว้ครู : เกร็ดความรู้

ไหว้ครู

 

                ประเพณีที่ดียิ่งอย่างหนึ่ง ซึ่งแสดงให้เห็นวัฒนธรรมอันงดงามของชาติไทย คือ “การไหว้ครู”
เป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณที่อบรมสั่งสอนให้ศิษย์เป็นคนดีมีปัญญา ซึ่งในสถาบัน 
ไม่ว่าจะเป็น มหาวิทยาลัย วิทยาลัย หรือโรงเรียน ยังคงถือปฏิบัติกันเป็นประจำทุกปี เมื่อเปิดภาคการศึกษาภาคแรก

                ทำไมต้องไหว้ครูในวันพฤหัสบดี

                การไหว้ครูทำกันในวันพฤหัสบดีเพราะคติพราหมณ์ถือว่าวันพฤหัสบดีเป็นวันจอมเทพ เป็นหัวหน้าเทวดา เป็นครูของพระอินทร์และเทวดาองค์อื่น ๆ อีกทั้งยังมีฐานะเป็นต้นตระกูลของครูผู้ให้กำเนิดวิทยาการต่าง ๆ วันพฤหัสบดีจึงเป็นวันไหว้ครู

                คำกล่าวไหว้ครู

                วาจาที่นิสิต นักศึกษา หรือนักเรียน เปล่งออกมาว่า

               “ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตตรา นุสาสกา”

                “ปัญญาวุฑฒิ  กเร เตเต ทินโนวาเท นมามิหัง”

แปลได้ดังนี้ “อาจารย์และอาจารย์ของอาจารย์ทั้งหลาย เป็นผู้อบรมสั่งสอน นับว่าเป็นผู้มีบุญคุณอย่างยิ่ง ข้าพเจ้าขอนอบน้อมต่ออาจารย์และอาจารย์ของอาจารย์เหล่านั้น ผู้ให้โอวาทสั่งสอนข้าพเจ้า ทำให้ข้าพเจ้าเป็นผู้มีปัญญา”

                คำว่า “ปาเจรา” หรือ “ปาจรีย์” หรือ “ปาจารย์”  แปลว่า “อาจารย์ของอาจารย์” เมื่อเราไหว้อาจารย์ก็ต้องไหว้ครูบาอาจารย์ของอาจารย์เราด้วย เพราะถ้าอาจารย์ของอาจารย์เราไม่มี อาจารย์ก็คงจะมีความรู้มาสั่งสอนเราไม่ได้

                การ “ไหว้ครู” เป็นคำที่ใช้มาแต่โบราณกาล ทั้ง ๆ ที่เวลานี้เราเรียกผู้สอนในมหาวิทยาลัย  วิทยาลัย หรือแม้แต่ในโรงเรียนว่า “อาจารย์”  แต่เราคงเรียกว่า “พิธีไหว้ครู” ไม่มีการเปลี่ยนเป็น “พิธีไหว้อาจารย์” เพราะแท้จริงแล้ว  คำว่า “ครู” มาจากคำบาลีว่า “ครุ” แปลว่า “หนัก” นั่นหมายถึง “ครู” จะต้องมีความเป็นครูทั้งนอกและในโรงเรียน ครูจึงมีความใกล้ชิดกับศิษย์มากกว่าอาจารย์   แม้แต่พระพุทธเจ้า เราก็เรียกพระองค์เป็น “บรมครู”

     ประเพณีไหว้ครู

 ประกอบด้วย ธูปเทียน 1 คู่หรือใช้ธูปแพ  เทียนแพ ก็ได้  ส่วนประกอบอื่น คือ

  1. หญ้าแพรก  เป็นหญ้าที่ไม่เป็นพิษเป็นภัยต่อผู้อื่น และหญ้าแพรกสามารถแตกหน่อแตกกอไปได้ทุกทาง  เช่นเดียวกับศิษย์เมื่อเรียนรู้แล้วสามารถสร้างความรู้ได้ด้วยตนเอง  และช่วยสังคมประเทศชาติ
  2. ข้าวตอก  ให้ข้อคิดเตือนใจว่าลูกศิษย์ต้องยอมให้ครูเอาตัวเราไปคั่วเพื่อให้เกิดปัญญาจะได้แตกฉานเบ่งบาน มีความรุ่งโรจน์ทางปัญญา  โดยศิษย์ต้องยอมปฏิบัติตาม ยอมให้เคี่ยวเข็ญเหมือนข้าวตอกที่ถูกคั่วให้แตก
  3. ดอกมะเขือ  ในที่นี้หมายถึงมะเขือเปราะ ซึ่งดอกบานจะคว่ำลง ก้านชี้ลงดิน คือต้องน้อมรับวิชาความรู้หรือคารวะต่อครูหรือผู้มีพระคุณ
  4. ดอกเข็ม  เป็นดอกไม้ที่หาง่าย คงทน ถาวร หมายถึงการบูชาครู การคารวะครู เพื่อให้ศิษย์มีปัญญาเฉลียวฉลาด แหลมคมประดุจดั่งอาวุธ

ข้อมูลจาก วารสารฟ้าใส  โรงเรียนพะตงประธานคีรีวัฒน์  


หมวดหมู่บันทึก: เรื่องทั่วไป
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 13 มิถุนายน 2556 17:21 แก้ไข: 13 มิถุนายน 2556 17:40 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 Our Shangri-La, Ico24 ServiceMan, และ 4 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

อาจารย์มีหลายอาจารย์ ตั้งแต่อาจารย์ใบ้หวย อาจารย์สัก (ยันต์) อาจารย์โกย

ส่วนครูนั้นเป็นผู้ที่แน่นหนักจริง ๆบูชาครูครับ

อิอิอิ

เราเอง

 

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 35.172.236.135
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ