นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

Zenki
Ico64
นาย พรพจน์ หนูทอง
นักวิทยาศาสตร์
ศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์
เครือข่าย
สมาชิก · ติดตาม: 0 · ผู้ติดตาม: 2

อ่าน: 1119
ความเห็น: 1

เกร็ดน่ารู้ SEM: กล้ามเนื้อสัตว์

จากหลายๆบันทึกเกี่ยวกับเกร็ดน่ารู้ SEM ที่ได้เล่าไปแล้วนั้น ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของวิธีการเตรียมตัวอย่างเพื่อศึกษา วิเคราะห์ด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องกราด หรือ SEM (Scanning Electron Microscope) การเตรียมตัวอย่างได้ดีช่วยให้ผลการทดสอบที่ได้มีความถูกต้อง น่าเชื่อถือ และมีคุณภาพ เป็นที่ยอมรับ สำหรับบันทึกนี้ มีวิธีการเตรียมตัวอย่างกล้ามเนื้อสัตว์เพื่อทดสอบด้วยเครื่อง SEM มีเรื่องราวเป็นอย่างไร ลองติดตามดูนะครับ

 

สำหรับเนื้อสัตว์นั้นแบ่งประเภทกล้ามเนื้อออกตามหน้าที่เป็น 3 ประเภท คือ กล้ามเนื้อลาย กล้ามเนื้อเรียบ และกล้ามเนื้อหัวใจ โดยกล้ามเนื้อลายใช้นำมาบริโภคเป็นอาหารและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์มากที่สุด มีส่วนประกอบที่สำคัญคือโปรตีนที่มีลักษณะเป็นเส้นใย ซึ่งเรียกว่า ไมโอไฟบริล (myofibril) อยู่รวมกัน เรียกว่า เส้นใยกล้ามเนื้อ (muscle fiber) ไมโอไฟบริลมัดรวมกัน เรียกว่า มัดกล้ามเนื้อ (muscle bundle ) หุ้มอีกชั้นด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue) เช่น พังผืด เส้นเอ็น และมีเส้นเลือด เนื้อเยื่อไขมัน

 

การศึกษาโครงสร้างจุลภาคของกล้ามเนื้อนิยมใช้กล้องจุลทรรศน์ทั่วไปและกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แต่ส่วนใหญ่จะเลือกใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนกัน เพราะสามารถศึกษาโครงสร้างได้ละเอียดกว่าด้วยกำลังขยายสูง ซึ่งกล้องจุลทรรศน์ทั่วไปมีกำลังขยายเพียง 1000 เท่า สำหรับวิธีการเตรียมตัวอย่างนี้ ใช้สำหรับเครื่อง SEM โดยศึกษาโครงสร้างกล้ามเนื้อทั้งแนวขวางและแนวยาว โดยจะเน้นอธิบายถึง เทคนิคการตัดตัวอย่าง เพราะตัวอย่างกล้ามเนื้อ หากตัดตัวอย่างได้ไม่ดี จะส่งผลให้โครงสร้างกล้ามเนื้อเสียหาย ไม่สมบูรณ์ และไม่สามารถนำภาพไปใช้อธิบายผลการศึกษาได้ มีวิธีการปฏิบัติอย่างไรมาดูกันครับ

การเตรียมตัวอย่างเริ่มต้นจากการตัดชิ้นตัวอย่างกล้ามเนื้อจากบริเวณที่ต้องการ ให้มีขนาดชิ้นตัวอย่างประมาณ 5x5x5 มิลลิเมตร จากนั้นนำไปดองด้วย 2.5% glutaraldehyde นาน 24 ชม. แล้วจึงนำไปแช่ในแอลกอฮอล์ต่อ เพื่อดึงน้ำออกจากตัวอย่าง แล้วนั้นจึงถึงขั้นตอนสำคัญ คือ การตัดตัวอย่าง โดยขั้นตอนนี้ เรียกว่า เป็นการตัดละเอียด (find cutting) ถือว่าเป็นหัวใจสำคัญของการเตรียมเลยทีเดียว

การตัด เริ่มต้นจากเลือกชิ้นตัวอย่างกล้ามเนื้อ ซึ่งแช่ใน 100% แอลกอฮอล์ นำขึ้นมาตัดด้วยใบมีดโกน เทคนิคสำคัญของการตัดก็คือ วางใบมีให้ตั้งตรง แล้วกดคมใบมีดลงบนตัวอย่าง จนกระทั่งตัวอย่างขาดออกมา ตัดชิ้นตัวอย่างให้มีความหนาประมาณ 1-2 มิลลิเมตร และควรตัดในขณะที่ชิ้นตัวอย่างยังไม่แห้ง ตัดชิ้นตัวอย่างไปเรื่อยๆจนกระทั่งสังเกตเห็นสีของตัวอย่างบริเวณตรงกลางชิ้นเปลี่ยนจากสีน้ำตาลเป็นสีขาว ให้หยุดตัดแล้วให้หยิบชิ้นใหม่ขึ้นมาตัดแทน เพราะส่วนที่เห็นเป็นสีขาวภายในตัวอย่างเกิดขึ้นจากน้ำยาดองซึมผ่านเข้าไปไม่ถึงนั่นเอง

บางกรณีการตัดตัวอย่างอาจเกิดขึ้นก่อนการดองตัวอย่างก็ได้ หากเป็นเช่นนี้ จำเป็นต้องมีตัวช่วยในการตัด นั่นคือ ไนโตรเจนเหลว โดยจุ่มตัวอย่างลงในไนโตรเจน 2 วินาที แล้วนำขึ้นมาตัด และนำไปดองตัวอย่างตามกระบวนการต่อไป ข้อดีของการเตรียมแบบนี้ ตัวอย่างจะถูกดองสม่ำเสมอทั้งชิ้น ซึ่งต่างจากกรณีแรกที่ดองก่อนตัด ทำให้ตัวอย่างมีลักษณะภายนอกแข็งขึ้น ทำให้ตัดได้ง่ายกว่า แต่ข้อด้อยก็คือ การแช่ไนโตรเจนตัวอย่างจะแข็ง จนตัดได้ยาก

หมวดหมู่บันทึก: พัฒนางานประจำ
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 06 มีนาคม 2557 16:31 แก้ไข: 06 มีนาคม 2557 16:31 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 Our Shangri-La, Ico24 คนธรรมดา, และ 6 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

เทคนิคดีๆ วันหลังต้องไปขอเรียนรู้บ้าง

 

เอิ้ก เอิ้ก

 

"ใจสั่งมา"

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 52.91.39.106
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ