นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

รัตติยา เขียวแป้น
Ico64
รัตติยา เขียวแป้น
บุคลากรชำนาญการ
งานพัฒนาและฝึกอบรม กองการเจ้าหน้าที่ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
Network
Members · Following: 0 · Followed: 11

อ่าน: 3924
ความเห็น: 6

บทความดี ๆ นำมาบอกต่อ : ป้าย....ไม่หมู

ในการดำเนินกิจกรรม 5 ส ของเรานั้น เราให้ความสำคัญกับ “ป้าย” ถูกจุด ถูกที่ ถูกเวลา และถูกทาง หรือเปล่า ลองมาดูกันนะคะว่า ทำไม แค่ป้าย...ถึงไม่หมู

ดิฉัน ได้มีโอกาสอ่านบทความเกี่ยวกับ 5 ส  ในหัวข้อ “ป้าย....ไม่หมู”    ซึ่งได้เขียนไว้ในคอลัมภ์  5 s Survival  จากหนังสือ Quality ฉบับประจำเดือนพฤศจิกายน 2551 ของสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี(ไทย-ญี่ปุ่น) หรือที่เรารู้จักในนามของ "สสท"  เห็นว่าบทความดังกล่าว น่าจะเป็นประโยชน์ต่อการกลับมาทบทวนว่า ในการดำเนินกิจกรรม 5 ส ของเรานั้น  เราให้ความสำคัญกับ “ป้าย” ถูกจุด  ถูกที่ ถูกเวลา และถูกทาง หรือเปล่า  ลองมาดูกันนะคะว่า ทำไม  แค่ป้าย...ถึงไม่หมู

    ป้าย...ไม่หมู

 ลักษณะเด่นของ 5ส  ประการหนึ่งคือ การจัดทำป้าย เพื่อบอกให้รู้ว่า คืออะไร อยู่ที่ไหน ใครรับผิดชอบ เพื่อความสะดวกในการค้นหาและจัดเก็บ ซึ่งกลยุทธ์เรื่อง “ป้าย” นี้ ขยายขอบเขตล่วงล้ำแดนไปสู่มาตรฐานระดับสากล เช่น ISO 18001 กำหนดให้มีสื่อต่างๆ ที่มีความทนทาน เข้าใจง่าย ชัดเจน เป็นไปตามมาตรฐานของทางราชการหรือตามหลักสากล ในการเตือนอันตรายกิจกรรมที่มีความเสี่ยง หรือ ISO 9001 กำหนดให้ต้องชี้บ่งสถานะของผลิตภัณฑ์โดยวิธีการที่เหมาะสมในทุกขั้นตอน รวมถึงทรัพย์สินของลูกค้าที่นำมาใช้ในกระบวนการ เป็นต้น

 ทีนี้ ลองหันกลับมาดู “ป้าย” ในที่ต่างๆ ของหน่วยงานว่ามีลักษณะเป็นอย่างไร ทั้งวัสดุที่ใช้ สี ขนาด และสภาพ ณ ปัจจุบัน เริ่มตั้งแต่ป้ายหน้าองค์การ ซึ่งควรเป็นป้ายที่บ่งบอกถึงความเป็นองค์การได้อย่างชัดเจน หากป้ายมีสภาพกระดำกระด่างแถมตัวอักษรยังหลุดล่อน หรือเป็นป้ายแบบติดแต่ละตัวพยัญชนะก็มีบางตัวที่ใกล้จะหล่นมิหล่นแหล่ ทำให้นึกถึงคนที่มีแต่ร่างขาดจิตวิญญาณ หรือบ่งบอกถึงคนที่รู้จักค่าของเงินมากเกินไปจนเกิดเป็นความตระหนี่ ในทางตรงกันข้ามหากป้ายหน้าองค์การเงางามแวววาว แต่ในขณะที่รั้วหรือบริเวณโดยรอบสกปรกรุงรังไม่เป็นระเบียบก็คงจะขัดตาสำหรับผู้ที่พบเห็น องค์การจึงต้องตระหนักถึงความเหมาะสมกับภาพลักษณ์ทางด้านธุรกิจ และการดูแลเอาใจใส่ รวมถึงอาณาบริเวณโดยรอบด้วย

 สำหรับป้ายในองค์การต้องคำนึงถึงความสะดวกในการจัดซื้อหรือจัดทำ เป็นวัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่ทั่วไปเป็นมาตรฐาน ไม่ว่ากี่ยุคกี่สมัยก็ยังสามารถจัดหาได้ง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นป้ายที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานต่างๆ ควรใช้ป้ายตามมาตรฐานนั้นๆ เช่น ป้ายที่เกี่ยวข้องกับเครื่องหมายจราจร ตรงไป เลี้ยวขวา เลี้ยวซ้าย กลับรถหรือป้ายเตือนด้านความปลอดภัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นป้ายห้าม ทางหนีไฟ ทางออก หรือแม้กระทั่ง ป้ายบอกทาง

 ในอาคารจะมีป้ายต่างๆ มากมายทั้งป้ายบอกสถานที่ของฝ่าย แผนก ห้องเก็บของ ห้องเก็บสารเคมี  ป้อมยาม ห้องครัว ห้องประชุม ป้ายแสดงชื่อสิ่งของเครื่องจักร วัตถุดิบ สินค้า ป้ายบอกระยะทาง ป้ายบอกจำนวน ป้ายหน้าตู้เอกสาร/ชั้นวางของ อื่นๆ อีกมากมาย ลามไปถึงการขีดสีตีเส้นเพื่อกั้นอาณาเขต ดูเปรอะไปหมด พอมองอย่างพิจารณาลงรายละเอียดในจุดที่ติดป้าย วัสดุที่ใช้ทำป้าย ขนาดของป้าย รูปแบบของป้าย สีพื้น ตัวอักษร จะพบว่ามีหลายขนาด หลากสี มากตัวอักษร ช่างวิจิตรพิสดารหาที่ไหนเปรียบ เนื่องจากสั่งทำกันคนละทีสองที ฝ่ายใครฝ่ายเขา หนำซ้ำยังเวียนผู้สั่งไปตามแต่หน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละงาน ก็เลยทำให้มีวัสดุขนาด รูปแบบ สี และตัวอักษรหลากหลาย

ซึ่งในการเริ่มทำ 5ส ในช่วงแรกอาจจะยังไม่มั่นใจว่าจำเป็นต้องมีป้ายชนิดใด ขนาดเท่าใด จึงอาจทำเป็นป้ายแบบชั่วคราวของแต่ละงานติดไว้ก่อนเป็นการเตรียมความพร้อม หากไม่มีความจำเป็นต้องมีก็สามารถดึงทิ้งไปได้เลย หากจำเป็นต้องมีข้อมูลอื่นเพิ่มเติม/ตัดทิ้ง ควรรีบแก้ไข หรือขนาดของป้ายเล็กหรือใหญ่ไป ก็ควรต้องรีบดำเนินการปรับปรุงเช่นเดียวกัน พอใช้งานได้ระยะหนึ่งแล้วผู้รับผิดชอบจะทราบได้ว่าแต่ละป้ายมีความจำเป็นหรือไม่ ขนาดใดถึงจะเหมาะสม หลังจากนั้นควรตรวจประเมินด้วยตนเองอีกครั้ง

หากผลการประเมินด้วยตนเองเป็นที่น่าพอใจ จึงควรส่งต่อให้ทีมงานคณะกรรมการกลาง เพื่อเรียกประชุมคณะกรรมการกลางในการร่างมาตรฐานป้ายเพื่อให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันทั้งองค์การ ซึ่งแน่นอนว่าไม่สามารถมีเพียงมาตรฐานเดียว แต่สามารถจัดทำเป็นมาตรฐานป้าย และแยกประเภทป้ายแต่ละชนิด การจัดทำ ป้าย จึงเป็นการผสมผสานระหว่างศิลป์และศาสตร์ ประเด็นสำคัญต้องไม่มีคำว่า “ตกยุค” นี่แหละถึงจะเรียกได้ว่าเกิดการพัฒนาอย่างแท้จริง
 
 บางองค์การได้เรียนและรู้มาว่าหากจะทำ 5ส ต้องติดป้ายชี้บ่งเพื่อให้เกิดความสะดวก และสามารถนำกลับมาคืนพื้นที่ตามที่กำหนดไว้ได้อย่างถูกต้อง ก็เลยติดไปซะทุกอย่างทั้งๆ ที่แค่เห็นทุกคนก็สามารถบอกได้ว่าของสิ่งนั้นคืออะไร เช่น โทรศัพท์ กระดาษโน้ต ถาดวางเอกสารเข้า-ออก พัดลม ตู้เย็น โซฟา โต๊ะ คอมพิวเตอร์ เครื่องถ่ายเอกสาร  เครื่องเจาะรูกระดาษ เครื่องตัดกระดาษ กระติกน้ำร้อน เป็นต้น

 แถมมีการตีกรอบล้อมรอบไว้กลัวว่าสิ่งของเหล่านี้จะมีเท้าเดินหนีไปได้ แน่นอนสิ่งของบางอย่างอาจจะมีบางคนมาโยกย้ายไป แต่บางอย่างเป็นสิ่งของประจำบุคคล ประจำโต๊ะของบุคคลนั้น เพียงแค่จัดวางให้เป็นระเบียบก็เพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องขีดสีตีเส้น

ลองมองด้วยตา ดูด้วยใจแล้วจะรู้ว่าอย่าเพิ่งทำตามที่เห็นมา อย่าเพิ่งเชื่อตามตำราอ้าง ควรพิจารณาให้เหมาะสมกับสภาพองค์การเป็นหลัก ยกเว้นของส่วนกลางที่สามารถโยกย้ายได้เท่านั้น ที่ควรตีกรอบแสดงที่อยู่อาศัย หากมีใครหยิบยืมไปใช้จะได้นำกลับมาคืนถูก ไม่ใช่ไปแล้วไปลับไม่กลับมา ถามหาก็ทำเฉย พูดเปรยก็หาว่าขี้บ่น

 ตำแหน่งในการติดป้ายก็สำคัญ ป้ายบางชนิดเหมาะที่จะติดให้เห็นในระยะไกล ประเภทป้ายเตือนต่างๆ ก็ควรหาจุดติดตั้งที่สูงกว่าระดับความสูงของคน ไมใช่แค่คนเดินมาหรือยืนอยู่แถวนั้นก็บังชะมิด เลยไม่รู้ว่าจะติดป้ายไปเพื่ออะไร บางป้ายควรสูงระดับสายตาเพื่อให้เห็นในทันทีแต่ก็ต้องพิจารณาลงไปอีกว่าอยากจะให้สูงระดับสายตาขณะที่นั่งหรือยีน บางป้ายติดไว้กับวัตถุดิบหรือสินค้าก็ควรติดไว้ที่ตำแหน่ง (ใกล้เคียง) เดียวกันทุกชิ้น ในส่วนของข้อความในป้ายก็ไม่ควรมองข้าม บางป้ายใส่ข้อความไว้เพียบ แต่เวลาใช้แค่ 1-2 ข้อความเท่านั้น ข้อความอื่นๆ เป็นเพียงไม้ประดับ แล้วจะใส่ไปทำไม่รู้ เสียสายตาเปลืองแรงงานอีกต่างหาก

 แล้วใครจะนึกบ้างไหมว่า...แค่เรื่อง “ป้าย”  ก็ไม่หมูเสียแล้ว

เป็นไงบ้างค่ะ  อ่านแล้ว  ลองเหลียวกลับไปมองป้ายรอบ ๆ ตัวท่านดูนะคะ

ที่มา  :  วารสาร Quality ฉบับ November,2007 Vol.14 No.121 ของสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี(ไทย-ญี่ปุ่น)

ดอกไม้
People Who Like This
 
Facebook
Twitter
Google

Other Posts By This Blogger

ความเห็น

Ico48
Kon1Kon (Recent Activities)
24 November 2007 19:48
#2428

โอ้โห..นี่แค่เรื่องป้ายเรื่องเดียวนะคะ...

สวัสดีค่ะ คุณ Kon1Kon P

  ทุกวันนี้ กิจกรรม 5 ส  ได้ผสานกลมกลืนไปกับกิจกรรมคุณภาพอื่น ๆ ดังนั้น รูปแบบ และวิธีการดำเนินกิจกรรม ดูจะมีรายละเอียดเพิ่มขึ้น และซับซ้อนมาก นอกเหนือจากนิยาม 5 ส แบบเดิม ๆ ที่เรา ๆ เคยรับรู้มา

  ไว้อ่านเจอบทความดี ๆ จะนำมาบอกต่อเรื่อย ๆ นะคะ

Ico48
อัมพร (Recent Activities)
26 November 2007 12:38
#2529
  • เชื่อแล้วค่ะน้องแป๊ด
  • แค่ป้ายก็ไม่หมูจริง ๆ
  • ขอบคุณที่นำสาระมาเล่าค่ะ

งืมๆ...บางทีอุโยะก็สงสัยเหมือนกัน ว่าทำไมต้องทำป้ายซะขนาดนั้น - -ล เช่น

  •  ถังขยะ...ห็เห็นอยู่แล้วว่าเป็นถังขยะ รึเห็นเป็นถังแก๊ส? -*-
  •  Printer ...ก็เห็นแล้วว่าเป็น Printer รึเห็นเป็นแฟ้มเอกสาร? -*-
  • ฯลฯ

เป็นสิ่งที่ถกเถียงและบ่นตามหลังเวลาทำ 5ส. ทุกที แหะๆ ^^"

สวัสดีค่ะพี่แป๊ด

สายฝนเองคะ (คนที่มีความคิดสร้างสรรค์ทำป้ายได้ดีและสวยและเป็นสื่อในสิ่งต่างๆ) ภายในองค์กรก็ยากเหมือนกันนะพี่แป๊ด

Ico48
dd [IP: 125.26.171.198]
19 March 2008 22:03
#25146
สัญญาณคู่แท้
1. เวลานึกถึงเค้า เค้าจะโทรมาพอดี หรือไม่ก็โผล่มา
2. เวลามองหน้ากันใจจะเหมือนโดนอารายบางอย่างสะกดจิต
3. เวลาเราอยากได้ใครสักคนมาเป็นเพื่อนเค้าก็จะโผล่มาพอดี
4. ครั้งที่แรกที่เจอกันจะรู้สึกว่าเคยเจอกันมาก่อน แต่นึกไม่ออกว่าใคร
5. เวลาอยุกับเขาเราจะไม่รู้สึกเกร็งแต่จะรู้สึกดีที่สุด
คนอ่านกระทู้นี้ต้องเอาไปโพสไม่งั้นเธอจะต้องมนตราน่ากลัวมากแต่ต้องโพสแค่ 5 อันแล้วคุณจะพบสิ่งมหัศจรรย์บางอย่าง นี่เรื่องจริงนะ

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 3.236.96.157
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ