นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 2351
ความเห็น: 4

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

การสาธารณสุขมูลฐานช่วยให้เข้าใจ เข้าถึง ภูมิปัญญาท้องถิ่น
 

           บทเรียนร่วม  25 ปี  ของการปฏิบัติพยาบาลตามกระบวนการพยาบาล บนหลักการสาธารณสุขมูลฐานและจรรยาวิชาชีพ  ในกิจกรรมการจัดการเรียนการสอน  การบริการวิชาการ  การวิจัย รวมถึงการใช้ชีวิตประจำวันช่างบูรณาการจนแยกไม่ออก  ว่าสิ่งใดคืองาน ที่ทำในบทบาทของความเป็นนักวิชาการ(งานสอน งานวิจัย  งานบริการวิชาการ)เพราะสิ่งนี้  คือชีวิตทั้งชีวิตที่บูรณาการไม่สามารถเขียนอกมาเป็นเรื่องเป็นราวให้คนอื่นเข้าใจได้  อยู่ในลักษณะเป็นปลาที่ไม่เห็นน้ำ เมื่อได้ถอยออกมาทำหน้าที่เป็นผู้สังเกตุและเฝ้ามองตนเองแล้ว  พยายามแยกส่วนหาจุดเริ่มต้น  ว่า  25 ปีที่ผ่านมาในบทบาทความเป็นนักวิชาการตามที่สังคมคาดหวัง  ได้ทำหน้าที่สร้างสรรค์ผลงานอันเป็น"มรดกทางปัญญา"อะไรไว้บ้างที่พอที่จะเป็นบทเรียนสำหรับคนรุ่นหลังได้เรียนรู้

        30  ปี ของการสาธารณสุขมูลฐาน  ซึ่งเป็นกลวิธีหลักที่ประกาศโดยองค์การอนามัยโลกเมื่อ  30 ปีที่ผ่านมา  ด้วยความหวังเพื่อนำพลโลกไปสู่สุขภาพดีถ้วนหน้า ในปี  2543 ภายใต้การมีส่วนร่วมของประชาชน  เทคโนโลยีที่เหมาะสม  การปรับระบบบริการสาธารณสุข  และการผสมผสานการพัฒนา 

        จากการที่ตนเองได้เข้าร่วมเรียนรู้กับสังคม  ในกระบวนการขับเคลื่อนสุขภาพภาคประชาชน  การปฏิรูประบบสุขภาพ  ในเวทีสุขภาพคนจน  สมัชชาสุขภาพจังหวัด  สมัชชาสุขภาพอนุภาค  สมัชชาสุขภาพชาติ  จนได้มีโอกาสเห็น พ.ร.บ สุขภาพแห่งชาติ

การร่วมสร้างและสอนหลักสูตรอบรมพยาบาลเวชปฏิบัติครอบครัว4 รุ่น ไปพร้อมกับเรียนรู้การปฏิรูประบบสุขภาพ  เป็นผู้ร่วมรับการอบรมพยาบาลเวชปฏิบัติ  จนเห็นและเข้าใจนวัตกรรมต่างๆที่เกิดขึ้นในสังคม  ร่วมกำหนดวิสัยทัศน์คณะพยาบาลศสตร์  ที่เป็นการพยาบาลแบบองค์รวมที่ผสมผสานภูมิปัญญาตะวันออก   จนบอกตนเองว่า  ในความเป็นภูมิปัญญาตะวันออกสำหรับตนเองแล้วขอไปเรียนรู้เรื่องของภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นวิถีชีวิต  เป็นเรื่องใกล้ตัว  เป็นน้ำที่ปลาได้เวียนว่าย  ดื่มกิน ทำให้มีชีวิตอยู่ได้จนถึงทุกวันนี้

       การเข้าไปทำงานแบบมีส่วนร่วมกับคนในท้องถิ่น  ทำให้ได้เห็น รู้จัก  และเข้าใจ"ภูมิปัญญาท้องถิ่น"  ซึ่งเราเรียกขานว่า"เทคโนลียีที่เหมาะสม"  อันหมายถึงทรัพยากรและภูมิปัญญาที่มีอยู่ในแต่ละชุมชนแต่ละท้องถิ่นในแต่ละคน  อยู่ในฐานของวัฒนธรรมในวิถีชีวิตของเราเป็นสิ่งที่ทำให้เราภูมิใจในส่งที่เรามี  เราเป็น  ไม่ได้โหยหาสิ่งอื่นๆที่อยู่ไกลตัวเลย  เป็นความสุขซึ่งเกิดจากการที่ได้ทำงานไปในทุกวัน  กับคนที่มีความรู้ให้เราได้ค้นหา   บางครั้งเราก็เป็นผู้สอน  บางครั้งเราก็เป็นผู้เรียน  ช่วยให้เข้าใจความหมายของคำว่าการพึ่งตนเองของประชาชน เพราะเวลาที่ผ่านมาเป็นประจักษ์พยานว่าทรัพยากร  ภูมิปัญญา  คน  ธรรมชาติอยู่อย่างพึ่งพากันและกัน  เป็นการทำงานที่ช่วยให้เรียนรู้ผ่านวัฒนธรรม  การใช้ชีวิต  โดยใช้หลักการซึ่งได้เรียนมาจากตำรา  จากครู  เป็นเครื่องมือนำทาง

      ด้วยการเห็นคุณค่าของภูมิปัญญา   หนทางที่ต้องดำเนินการต่อคือ  การสืบทอด  ความรู้  ความดี ความงาม ประสบการณ์ ให้เกิดความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง  การร่วมสร้างความรู้ใหม่ที่เหมาะสมกับยุคสมัยเป็นประเด็นที่ท้าทายความเป็นนักวิชาการ  จากศรัทธา  ความรู้ที่ได้เรียนรู้และถ่ายทอดสิ่งเหล่านี้  ไปยังคนรุ่นหลังสำหรับตนเองแล้วยังต้องการการพัฒนาทักษะ  

      เนื่องด้วยลักษณะของภูมิปัญญา  มีความเป็นนามธรรมสูงความเป็นรูปธรรมจะมีความจำเพาะกับท้องถิ่นนั้นๆ  มีวัฒนธรรมเป็นฐานไม่ใช่วิทยาศาสตร์  แต่ก็มีข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาจนช่วยให้คนในชุมชนดำรงชีวิตกันมาได้จนถึงรุ่นปัจจุบัน  เป็นบูรณาการที่มีความเชื่อมโยงกับชีวิตอย่างเป็นองค์รวมสิ่งเหล่านี้มักต้องผ่านการพิสูจน์ด้วยประสบการณ์  มากกว่าข้อมูลทางวิทยาศาสตร์  ในขณะที่เราถูกท้ายทายด้วยวิทยาศาสตร์  ที่ต้องใช้ทรัพยากรและเทคโนโลยีจากการนำเข้า  ลักษณะที่สำคัญอีกประการหนึ่งของภูมิปัญญาคือเน้นความสำคัญของจริยธรรมมากกว่าวัตถุธรรม   มีความเคารพผู้อาวุโส

        ด้วยเครื่องมือนำทางสำคัญในการปฏิบัติการพยาบาลที่ได้รับการปลูกฝังมาในระบบการบ่มเพาะความเป็นพยาบาลที่ช่วยให้เข้าถึงได้ภูมิปํญญา   นอกจากกระบวนการพยาบาลที่ช่วยให้เกิดการทำงานอย่างเป็นระบบแล้วสิ่งสำคัญคือจรรยาวิชาชีพ ที่มองอย่างรอบด้านคือต่อผู้รับบริการ  ต่อผู้ร่วมงานผู้เกี่ยวข้อง  ต่อตนเอง  ต่อวิชาชีพ  ต่อสังคมประเทศชาติ  สิ่งเหล่านี้คือเงื่อนไขทางคุณธรรมที่ช่วยให้ใจเปิดรับและเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น   อันเป็นฐานรากที่สำคัญที่ช่วยหนุนเสริมให้ยอดเจดีย์มีคุณค่าและสง่างามได้  โดยมีฐานรากที่มั่นคงเป็นทุนทางสังคมที่สำคัญที่ช่วยเกื้อกูลหนุนเสริมกันและกัน

        ภูมิปัญญาท้องถิ่น  ของชุมชนแต่ละท้องถิ่นในภาคใต้ สังคมไทย คือรากฐานเจดีย์สำคัญที่หนุนเสริมให้  สงขลานครินทร์ เป็นยอดเจดีย์ที่สง่างาม ซึ่งทำหน้าที่หนุนเสริมให้เกิดสมดุลของการพัฒนา ทั้งในแง่ของภูมิปัญญาและทรัพยากรธรรมชาติ

        คำว่าหงายของที่ควำ  ออกจากโครงสร้างมรณะ  ปฏิวัติจิตสำนึก    และการปฏิรูประบบสุขภาพ ของ ศ.นพ.ประเวศ  วสี   หมายถึงอะไร ช่างเป็นนามธรรม    สิ่งที่เห็นได้  พิสูจน์ได้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ได้    คืออะไร 

        จบด้วยการหาความหมายอีกแล้ว  ท่านผู้เจริญ

สร้าง: 01 พฤศจิกายน 2552 19:51 แก้ไข: 01 พฤศจิกายน 2552 19:54 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

Ico48
ศรีสุดา วนาลีสิน [IP: 192.168.100.112]
03 พฤศจิกายน 2552 10:25
#50283

     ชื่นชมอาจารย์ที่มีความสามารถในการเก็บเกี่ยวสิ่งรอบตัวเพื่อการก้าวเดิน   ชอบข้อความนี้ของอาจารย์มาก  ได้คำตอบและท้าทายศักยภาพของตัวเองในกาวเดินหน้าต่อไป    "ภูมิปัญญาท้องถิ่น  ของชุมชนแต่ละท้องถิ่นในภาคใต้ สังคมไทย คือรากฐานเจดีย์สำคัญที่หนุนเสริมให้  สงขลานครินทร์ เป็นยอดเจดีย์ที่สง่างาม ซึ่งทำหน้าที่หนุนเสริมให้เกิดสมดุลของการพัฒนา ทั้งในแง่ของภูมิปัญญาและทรัพยากรธรรมชาติ"

สงขลานครินทร์ สถาบันอุดมศึกษา ที่ช่วยให้คนท้องถิ่นใต้ ได้เรียนรู้เรื่องราวที่มากกว่าท้องถิ่น คือประเทศ นานาชาติ และยังคงเชื่อมั่นในภูมิปัญญาว่าเป็นเครื่องมือของการเรียนรู้ที่รู้เท่าทันโลกทั้งภายในและภายนอก เพื่อการปรับสมดุลตนเองเพื่อการพึ่งตนเอง

"อยู่อย่างไม่ตกเป็นทาสภูมิปัญญาต่างถิ่น"

ความดีที่ทำเพื่อตอบแทนดินที่เกิด

ยาดมเอง

ทบทวนตนเอง 2555

การเรียนรู้ภูมิปํญญาช่วยให้เข้าถึง และร่วมพัฒนาคุณค่าคนเพื่อการพึ่งตนเองและเกื้อกูล

ยืนยันด้วยความภูมิใจ ที่สำคัญช่วยให้มีเพื่อน มีพี่ มีน้อง ญาติมิตร มีเครือข่ายความสัมพันธ์ มีเวทีสาธารณะสำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างอ่อนน้อม ถ่อมตน พร้อมร่วมปกป้องสิทธิแห่งตนร่วมกัน

อีกหนึ่งความภูมิใจของการเรียนรู้ ในปี 2556 ซึ่งเป็นฐานสำหรับการสืบต่อในปี 2557

ก้าวต่อไปสู้ระบบสุขภาพพึ่งตนตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดการศึกษาพยาบาลชุมชนในทศวรรษที่ 21 "การปฏิบัติพยาบาลเพื่อร่วมสร้างชุมชนสุขภาวะ

ยาดมเอง

ทบทวนตน 2556

ยืนยันการจัดการศึกษาพยาบาลชุมชนในศตวรรษที่ 21 "การพยาบาลเพื่อร่วมสร้างชุมชนสุขภาวะ" ชุมชนร่วมสร้างพยาบาลเพื่อก้าวสู่ "ระบบสุขภาพพอเพียง" "ระบบสุขภาพพึ่งตนตามหลักการเศรษฐกิจพอเพียง"

พยาบาลคือกัลยาณมิตรของสังคม และความเป็นกัลยาณมิตรจะเป็นจุดเชื่อมต่อความสัมพันธ์ประดุจสะพานแห่งไมตรีจิตสู่การมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคมที่ดีงาม เป็นองค์รวมแห่งสุขภาวะ สุขภาวะก็คือภาวะที่ไร้ทุกข์ ลดปัญหา อยู่ด้วยปัญญา โดยที่พฤติกรรมไม่ต้องอยู่ในบงการของเจตนาที่มุ่งที่เลือกว่าจะเอาอย่างไร แต่ทำด้วยความรู้ ความเข้าใจ ไม่ใช่ด้วยความจำนงจงใจว่าเราต้องการจะเอา จะเป็นอย่างนั้น. "เมื่อพบสิ่งที่ยาก ความยากจะกลายเป็นได้ขึ้นมาทันที เราจะรู้สึกอิ่มใจที่จะได้ทำสิ่งนั้น เพราะเมื่อมนุษย์ได้ฝึกแล้วจะมีขีดความสามารถสูงสุด ด้วยมนุษย์ มีความสามารถในการฝึกตนเองได้จนถึงที่สุด (พระพรหมคุณาภรณ์(ป.อ.ปยุตโต.2547. ศึกษาฝึกฝนพัฒนาตนให้สูงสุด .)

สร้างที่เหตุ จากบทเรียนที่ผ่านมาและสถานการณ์ ปัจจุบัน ทำต่อไปตามที่ได้ ผาสุกที่ตน ทำงานร่วม/สอน/ดูแล คนที่ศรัทธา

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 3.89.87.12
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ