นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 1476
ความเห็น: 5

คนโบราณ:ภาษาโบราณ

คนโบราณกับการใช้ภาษา

 

 

ดิฉันรำพึง รำเพยผ่านทางอนุทินนี้ว่าดิฉันมีบันทึกค้าง คาเขียนไม่เสร็จ ไม่เรียบร้อย ไม่จบ ไม่พร้อมตีพิมพ์ 3 บันทึก

คุณ คุณทดแทน ก็เข้ามาบอกว่า "เกี่ยวลง" ซิ "ท้าว" ดิฉัน "งงเต็ก" พักใหญ่

ตั้งสติดีๆจึงแปลได้ว่าคุณทดแทน ท่านคงหมายถึงอะไร ที่ค้างอยู่ข้างบนก็ให้เกี่ยวลงมาเหมือนว่าวค้างบนต้นไม้อะไรแบบนั้น
ขำ ขำ ขำ ขำจนยิ้ม คุณทดแทนแกเป็นคนโบราณหนา  

ให้นึกขึ้นมาได้ว่า "ภาษาโบราณ" ที่เราเจอน่าจะเอามาบันทึกไว้บ้างเอาเป็นคำ ๆ นะคะแถมที่มาให้นิดหน่อยว่าดิฉันได้คำเหล่านี้มาได้อย่างไร


"เขน" คำได้มาจากคุณผู้ชายสมัยจีบกันใหม่ๆ เมื่อ พศ.2537 ชวนให้ดิฉันชม ขน

"น้องวันนี้ "เขน" สวยจัง 

ดิฉันก็หันซ้าย หันขวา มองหาว่าคุณพี่พูดว่าอะไรสวยสักทีก็ไม่เห็น คุณพี่สวนทันควัน ว่า "เขนบ้านน้องอยู่ข้างถนน รึไง ดูบนฟ้าโน่นพร้อมๆกับเชยคางดิฉันขึ้นมองสูงจนคอแทบเคร็ด...

ก็ใครจะไปรู้หล่ะบ้านดิฉันเขาเรียกว่า "พระจันทร์"
ดีนะที่เพิ่ง จีบกัน ไม่เช่นนั้นอาจจะโดน ว่า "เขนบิดาเธอเรอะ อยู่ข้างถนน"

เขน(เสียงออกเป็น เค้น) (น.)พระจันทร์เสี้ยว (ภาษาเขมร : แข = พระจันทร์) คนไทยถิ่นใต้ดั้งเดิมจะเรียกพระจันทร์ว่าเดือนเรียกพระจันทร์เสี้ยวว่าเขนแต่ถ้าพระจันทร์เต็มดวงจะเรียกว่า เดือนเพ็ง

ในบทกลอนที่เด็ก แถวๆอำเภอคลองหอยโข่ง สงขลาใช้ขับโต้กันในงานรื่นเริงเมื่อประมาณปี 2510  ปรากฎคำว่า เขน อยู่ด้วย ดังนี้

เขน....เหวนหวัน
ยายทองจัน ทิ่มข้าว ปุกๆ
ยายทองสุก นั่งคาหัวได
เมียของใคร เมียของนายทิด
มือเป็นหิด ติดช่อนุมแมว ...."

คำไทยถิ่นใต้ในกลอนบทนี้
เขน = จันทร์เสี้ยว
เหวน = ตระเวน
หวัน = สวรรค์
ทิ่มข้าว = ตำข้าว
หัวได = หัวบันได
ช่อนุมแมว = ผลของต้นนมแมว
มือเป็นหิดติดช่อนุมแมว = มือเป็นหิดอักเสบพุพอง เป็นตุ่มๆเหมือนช่อของผลนมแมว

ปัจจุบันเราจะหาคนไทยถิ่นใต้ที่เรียกพระจันทร์เสี้ยวว่าเขนนี้ได้น้อยมาก

อีกคำ

นี่ก็ได้จาก "คุณเธอ" เหมือนกันแทบจะตีกันตายเพราะฟังไม่รู้เรื่องกัน "น้องสาวผ้าที"  ตอนนั้นดิฉันแปลได้ว่า น้องสาวส่งผ้าให้หน่อยก็ส่งผ้าที่อยู่ใกล้ให้เธอผืนนึง คุณชายทำหน้าทำหน้าตาไม่พอใจ(หลังจากแต่งงานไปแล้ว นิดดด นิดดด หน่อย หน่อย ก็ไม่พอใจ...อิ...อิ....) ดิฉันก็ "งง" ฉันทำผิดตรงไหน

ที่แท้คือ คุณเธอใช้ให้ ไปเก็บผ้า 

"สาวผ้า"ที่ราวด้วย  = เก็บผ้าที่ราว(ตากผ้า)ด้วย
"พอสาวย่านถึง" ในความหมายพอจะนับญาติกันได้เปรียบได้กับญาติพี่น้องที่มีบรรพบุรุษร่วมกันเหมือน เถาวัลย์ที่มาจากกอเดียวกันหรือจากจุดกำเนิดร่วมกัน


แหะ ๆ เจอคนใช้ภาษาถิ่นโบราณอีกคน...แล้ว
ขอบคุณค่ะ ที่เป็นแรงบันดาลใจ ให้มีบันทึกนี้

ความหมาย คำแปลภาษาในบันทึกนี้คัดจากพจนานุกรมภาษาถิ่นใต้


นกฮูก...บายใจ

หมวดหมู่บันทึก: พัฒนางานประจำ
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 28 มีนาคม 2556 20:01 แก้ไข: 28 มีนาคม 2556 21:19 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 Our Shangri-La, Ico24 ServiceMan, และ 8 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

จ๊ากกกกกกกก โดน เต็มๆ แม้ว่าเราจะ เขียนภาษาใต้ ไม่คล่อง

แต่เราพูดทองแดงหนัดแล ฮา

หวัน อีกความหมายหนึ่งหมายถึงดวงอาทิตย์ก็ได้ครับ หรือช่วงเวลา

เช่น หวันช้าย หวันเย็น หวันเที่ยง คือยามสาย ยามเย็น ยามค่ำ

แจ้งเหมือนแสงหวัน คือสว่างเหมือนกลางวัน/ แสงอาทิตย์

ไม่โร้จักหวัน

.....

เขน จำได้ว่ามีว่าวชนิดหนึ่งชื่อว่า "ว่าวเขน" ลักษณะของว่าวก็จะมีส่วนโค้ง ๆ เหมือนพระจันทร์เสี้ยว ถ้าจำไม่ผิดน่าจะคล้าย ๆ กับ "ว่าวควาย" ว่าวควายจะมีส่วนโค้ง ๆ คล้าย ๆ กับเขาควาย

.....

สาวย่าน สืบสาวราวเรื่อง หรือประมาณ "สาแหรก"

สาวเชือก ดึงเชือก

สาวผ้า เก็บผ้าในลักษณะของการดึงผ้าจากราว

.....

อิอิอิ

เราเอง

 

บันทึกนี้ คนโบราณเค้าคุยกัน

อิ...อิ...

โหย! ไม่รู้จักซักคำ .. คงเพราะไม่ใช่คนโบราณ (ฮาาาา จริง ๆ คือไม่ชับภาษาใต้ ยิ่งใต้แบบโบราณ ยิ่งไปกันใหญ่)

อิอิ ^^.. ขอบคุณจ้า เพิ่งจะได้ความรู้กะเขาเหมือนกัน ..

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 34.234.207.100
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ