นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

ศรีนรา
Ico64
ศรีนรา แมเร๊าะ

งานประชาสัมพันธ์ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มอ.หาดใหญ่
เครือข่าย
สมาชิก · ติดตาม: 0 · ผู้ติดตาม: 9

อ่าน: 2283
ความเห็น: 0

โรคเหี่ยวในกล้วยหิน ต.อัยเยอร์เวง อ.เบตง จ.ยะลา

เมื่อมาถึงจุดหมาย...
ผศ.เสมอใจ ชื่นจิตต์ เรียนข้อมูลที่ได้ทราบเป็นการเบื้องต้นว่า สันนิฐานว่าเป็นโรคเหี่ยวที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียให้แก่นายโชดดี วิรุณกาญจน์ เกษตรจังหวัดยะลา ทราบ และเพื่อความแม่นยำและชัดเจนของปัญหาที่เกิดขึ้น วันนี้จะลงพื้นที่สวนเกษตรกรที่ปลูกกล้วย เพื่อพิสูจน์ความแน่ชัด

    ...สิ่งที่เราได้รับรู้ว่ามีโรคโรคหนึ่งที่เกิดกับกล้วยหิน ที่ ดร.ปฏิมาพร ปลอดภัย (อาจารย์หนู) ให้ข้อมูลเบื้องต้นมาก่อนหน้าที่เราจะเดินทางมาและให้ข้อมูลแก่เกษตรกรทราบในวันนี้ด้วยว่า โรคที่เกิดขึ้นนี้เกิดจากเชื้อสาเหตุโรค Ralstonia solanacearum Biovar 1 ชื่อ โรคเหี่ยวของกล้วย  ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือ โรคนี้เกิดกับต่างประเทศหลายๆ ประเทศมาแล้ว เช่น ระบาดในประเทศ อินโดนิเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ แต่ประเทศไทยไม่เคยปรากฏโรคนี้มาก่อนเลย ที่นี่ต.อัยเยอร์เวง อ.เบตง จ.ยะลา เป็นที่แรกในประเทศไทยที่ได้รับการพบเชื้อตัวนี้เกิดขึ้นกับกล้วย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าตกใจกับทุกคน ทุกฝ่าย รายละเอียดของโรค การเริ่มพบเห็น อาการของโรค และแวดล้อมใดๆบ้างที่เป็นสาเหตุของปัญหานี้ .. คือสิ่งที่เราต้องรู้แน่ชัดจากเกษตรกรในพื้นที่


    ในวันเดียวกันนี้เอง เจ้าหน้าที่จากกรมส่งเสริมการเกษตร กทม.ท่านมาถึงก่อนหน้าเราเล็กน้อย ท่านก็ให้ข้อมูลพื้นฐานแก่เกษตรกรแล้วบ้าง พร้อมทั้งเป็นผู้เปิดประเด็นให้เกษตกรบอกสิ่งที่คาดว่า/หรือการสืบจากแผลกล้วยว่าน่าจะมาจากสาเหตุใดได้บ้างเป็นการตั้งข้อสังเกต จะทำให้นักวิชาการนำไปวิเคราะห์ความเป็นไปได้ ... พอสรุปประเด็นจากข้อมูลที่เกษตรกรบอกได้ว่า

  • มีการซื้อหน่อกล้วยจากมาเลเซียมาปลูกที่นี่หรือไม่
  • บางคนสังเกตว่ามาจากควันอินโดรึเปล่า เบื้องต้นเราให้คำตอบแก่เกษตรกรไปว่า ไม่น่าเป็นไปได้ เพราะเชื้อแบคทีเรียที่เกิดนี้ ไม่สามารถทนความร้อนจากควันได้มากถึงเพียงนี้ แต่ถ้าหากว่าเราไม่ทราบว่าเกิดจากเชื้ออะไรก็อาจจะนำมาเป็นข้อสังเกตได้
  • เกษตรกรบางคนสันนิฐานว่าอาจจะมาจากผึ้งหรือต่อ ที่มาสผมเกสรดอกไม้   ข้อสันนิฐานนี้มีน้ำหนักมากพอสมควรเพราะแมลงเป็นพาหะจากสิ่งหนึ่งไปสู่สถานที่หนึ่งอย่างชัดเจน
  • หรือมาจากมีด อุปกรณ์ที่ใช้ หรือคนนี่แหล่ะก็เป็นตัวพาหะนำเชื้อมาอย่างดี  รวมไปถึงแหล่งน้ำในชุมชน หากเราเผลอทิ้งกล้วยที่เป็นโรคลงสู่แม่น้ำ เชื้อนี้สามารถอยู่ในน้ำได้ 2-3 ปี และทิ้งลงดิน เชื้อนี้ก็จะแพร่กระจายลงสู่ดินได้ถึง 6 ปีเลยทีเดียว และมีอีกหลายปัจจัยที่บอกกล่าวมาให้เราทราบ


 

ในต่างประเทศหากพบเจอโรคนี้ในบริเวณใด เขาจะทำการล้อมรั้วจำกัดอาณาบริเวณ  เทพื้นปูน แล้วราดด้วยน้ำหมัก EM แต่ขณะนี้เราทำแบบนี้ไม่ได้แล้ว เนื่องจากว่า เชื้อนี้ได้แพร่กระจายไปทั่วทั้งชุมชนแล้ว จึงต้องหาวิธีการอื่นร่วมๆ กันหลายวิธีกำจัด

ผศ.เสมอใจ ชื่นจิตต์ แนะนำข้อมูลพื้นฐานของโรคที่อาจจะเกิดขึ้นกับต้นกล้วย
ดร.ปฏิมาพร ปลอดภัย ให้รายละเอียดของการแพร่ระบาดของโรคเหี่ยว การป้องกันกำจัด และแนวทางในการแก้ไขปัญหา


วิธีการหนึ่งที่เราเตรียมข้อมูลนำมาบอกเกษตรกรได้รู้จักวิธีการดูแผล ดูกลุ่มเชื้อแบคทีเรีย (bacterial ooze) ที่ไหลออกมาจากชิ้นส่วนพืช เราก็เตรียมอุปกรณ์มาสาธิตให้เกษตรกรทราบ

ด้วยการผ่าผลออกแล้วนำมาแช่ในน้ำ หากเห็นหากเห็นกลุ่มเชื้อแบคทีเรีย (bacterial ooze) ที่ไหลออกมาจากชิ้นส่วนพืช ก็สันนิฐานได้เลยว่า กล้วยติดเชื้อแล้ว แต่การดูนั้นอาจจะยากสักเล็กน้อยเพราะหากดูไม่เป็นก็อาจะเห็นยางของกล้วยที่ไหลออกมา วิธีการที่แม่นยำคือการดูด้วยกล้องจุลทรรศน์

 

 

ข้อมูลทางวิชาการที่มาของโรค..

โรคเหี่ยวของกล้วย และการจัดการ    (MOKO DISEASE AND THEIR MANAGEMENT)

ดร.ปฏิมาพร  ปลอดภัย

ภาควิชาการจัดการศัตรูพืช

คณะทรัพยากรธรรมชาติ

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

  

เชื้อสาเหตุโรค Ralstonia solanacearum Biovar 1 

ใบอ่อนแสดงอาการเหี่ยว ก้านใบหักพับ ปลีกล้วยแคระแกร็นและเหี่ยวแห้ง หน่อกล้วยยอดเปลี่ยนเป็นสีดำ เมื่อตัดดูลักษณะภายในลำต้นเทียมจะเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลแดง อาการเหี่ยวจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้พืชแสดงอาการใบเหลือง และยืนต้นตาย เชื้อสามารถเข้าทำลายลำต้นเทียม ก้านใบ เครือกล้วย ผล และหน่อกล้วย 

แหล่งที่มาของเชื้อสาเหตุโรค

             1) จากต่างประเทศ หมายถึงศัตรูพืชชนิดนั้นไม่ได้มีแหล่งกำเนิดในประเทศนั้น ๆ แต่ได้ถูกนำเข้ามาโดยอาจจะเจตนา หรือถูกนำเข้ามาโดยไม่เจตนา แต่ได้ปะปนมากับผลิตผลการเกษตร หรือวัสดุเกษตร

             2) จากแหล่งอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียง มีการอพยพเข้ามา หรือมีการแพร่กระจายโดยลม ฝน น้ำ และแมลงพาหะอื่น ๆ

             3) จากแหล่งนั้น หมายถึงแหล่งปลูกพืชนั้น ก็อาจมีศัตรูพืชอยู่แล้วตามธรรมชาติ แต่ศัตรูพืชเหล่านั้นยังไม่มีจำนวนมากจนทำความเสียหายถึงระดับเศรษฐกิจ ทั้งนี้เนื่องจากสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ยังไม่เหมาะสมต่อการแพร่ระบาดของศัตรูพืชนั้น ๆ เมื่อศัตรูธรรมชาติ (natural enemies) ของศัตรูพืชนั้นถูกทำลายหรือสภาพแวดล้อมของพื้นที่เพาะปลูกเหมาะสม ระบบการเพาะปลูกเอื้ออำนวยต่อแมลงศัตรูพืชก็ก่อให้เกิดเป็นปัญหาศัตรูพืชขึ้นมาได้

2. สาเหตุการแพร่ระบาดของเชื้อสาเหตุโรค 

           เมื่อจำนวนประชากรเพิ่มมากขึ้น ความต้องการอาหารและผลิตผลจากพืชปลูกชนิดต่าง ๆ ก็เพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย ทำให้เกษตรกรต้องปรับปรุงการทำการเกษตรให้ได้ผลผลิตเพิ่มมากขึ้น เช่น การขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มมากขึ้น การปรับปรุงพันธุ์พืชปลูก ตลอดจนการปรับปรุงการกสิกรรมด้วยวิธีต่าง ๆ ดังนั้นจึงพบว่าศัตรูพืชก็ได้ระบาดเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย โดยมีสาเหตุต่าง ๆ ดังนี้

             1) การนำเข้ามา ไม่ว่าจะเป็นศัตรูจากต่างประเทศหรือจากแหล่งใกล้เคียงอาจถูกนำเข้ามาโดยเจตนาหรือโดยไม่เจตนา ซึ่งโดยมากมักเกิดจากการละเลย การขาดความรู้และการไม่ระมัดระวัง เช่น การติดมาของโรคพืช หรือแมลงในระยะหนึ่งระยะใด หรือเมล็ดวัชพืชปะปนเข้ามาร่วมกับเมล็ดพันธุ์ ผลผลิต ส่วนขยายพันธุ์ หรือกับเครื่องจักรกลการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งมนุษย์ถือได้ว่าเป็นผู้นำเชื้อสาเหตุโรคทำให้เกิดการแพร่ระบาดเป็นพื้นที่กว้างมากยิ่งขึ้น

             2) การเปลี่ยนแปลงหรือทำลายสภาพสมดุลธรรมชาติ ศัตรูพืชจากแหล่งใกล้เคียงอาจอพยพเข้าไปในพื้นที่ทำกสิกรรม ถ้าแหล่งอาศัยตามธรรมชาติถูกทำลาย

             3) การปลูกพืชชนิดเดียวกันติดต่อกันเป็นบริเวณกว้าง หรือติดต่อกันนานหลายปี ทำให้มีการสะสมของศัตรูพืชซึ่งอยู่ในบริเวณนั้นเพิ่มจำนวนมากขึ้น หรือทำให้ศัตรูพืชจากแหล่งใกล้เคียงสามารถปรับตัวเข้าทำลายพืชปลูกได้

             4) การลดลงของศัตรูธรรมชาติ อาจเกิดเนื่องจากสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม หรือการใช้วิธีการควบคุมศัตรูพืชที่ไม่ถูกต้อง เช่น การใช้สารเคมีควบคุมศัตรูพืชมากเกินความจำเป็น ทำให้ปริมาณของศัตรูธรรมชาติเสียสมดุลไป จำนวนศัตรูพืชก็กลับแพร่ระบาดเพิ่มมากขึ้น

...

ช่วงบ่ายในวันเดียวกันนั้น เราลงแปลงสวนของเกษตรกรในพื่นที่ ...

เจ้าของแปลงเปิดไฟเขียว อนุญาต ให้ถอนราก ถอนโคน จะทำไรทำได้เลยน้อง...

ลงแปลง   ที่นี่

 

ก่อนเกิดทางมาถึง ... High Low สู่ อัยเยอร์เวง เบตง ยะลา

หมวดหมู่บันทึก: บริการวิชาการ
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 27 กุมภาพันธ์ 2559 19:38 แก้ไข: 04 เมษายน 2559 13:48 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 แมงปอ.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

ไม่มีความเห็น

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 34.204.173.45
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ