นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 2367
ความเห็น: 3

จิตวิญญาณในงานประกันคุณภาพ

เข้าใจ หน้าที่ ระบบ ผลกระทบ ต้องสร้างเครือข่าย ต้องไว ต้องเตรียมทั้งการเก็บข้อมูล และหลักฐาน สำหรับการประเมิน

เป็นอีกบันทึกหนึ่งที่เขียนจากความเห็นของผู้อ่านบันทึก http://share.psu.ac.th/blog/fnr-devolop/23381

ที่ผู้ให้ความเห็นระบุว่าเป็น แฟน share.psu ว่า จิตวิญญาณของการทำงานประกันคุณภาพ จากที่ยกตัวอย่างไว้ ไม่มีงานประกันคุณภาพ จึงทำให้ต้องเขียนบันทึก เกรงว่าจะเสียแฟน share.psu

ความจริง การทำงานอย่างมีจิตวิญญาณ นั้น ก็เหมือนกับงานอื่น ๆ ที่ใช้หลัก รู้งาน รู้หน้าที่ รู้ภารกิจองค์กร รู้ผลกระทบ

งานประกันคุณภาพ เป็นงานเชิงระบบ งานเชิงกลยุทธ์ งานเชิงบริหารจัดการ ให้มีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับหน้าที่ ภารกิจขององค์กร ตรงตามความต้องการของผู้ใช้บริการในภารกิจขององค์กร และสอดคล้องกับศักยภาพขององค์กร

เป็นงานที่ต้องอาศัยข้อมูลเชิงวิเคราะห์ เก็บข้อมูลเชิงระบบ ทั้งการทำแผน และการทำรายงาน และต่อเนื่องกับงานแผน คือต้องวิเคราะห์เพื่อวางแผนกลยุทธ์ และติดตามว่าดีขึ้นตามเป้าหมาย หรือไม่ จะพัฒนา ปรับปรุงอย่างไรให้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ตามทิศทาง ตามเป้าหมาย

แต่งานประกันคุณภาพการศึกษาไทยนั้น ทำแบบแปลก ๆ คือ

1.  มีหน่วยงานอื่นมากำหนดตัวบ่งชี้ให้ แทนการแสดงศักยภาพของหน่วยงานเอง ทำให้ขาดจิตวิญญาณในการทำระบบประกันคุณภาพ

2.  มีการกำหนดตัวบ่งชี้หลังการทำงานไปแล้ว

3.  ยึดหลักฐานเอกสารมากกว่าสภาพจริง

4.  เป็นระบบอำนาจ มากว่าส่งเสริมยืนยันแทนลูกค้า

5.  รายงานเป็นคะแนนและผลการประเมิน โดยไม่ทราบว่ามีอะไรดี

6.  ยังทำไม่ได้ดี ก็เปลี่ยนตัวบ่งชี้ใหม่

นี่คือสภาพจริง ทำให้งานประกันคุณภาพเป็นเชิงธุรการ มากกว่าการขับเคลื่อนคุณภาพตามศักยภาพของหน่วยงาน

  • แต่มีผลกระทบต่อองค์กร หากผลประเมินไม่ผ่านตามเกณฑ์
  • แต่มีผลน้อยต่อลูกค้า ผู้รับบริการ หากมีผลการประเมินดีมาก ก็ไม่ได้ทำให้ลูกค้าเห็นว่าดี มีอะไรดี อะไรเด่น เด่นดีกับลูกค้าอย่างไร 

เมื่อสภาพเป็นเช่นนี้ จิตวิญญาณของงานประกันคุณภาพ

  • ต้องตื่นตัว ติดตาม ทำความเข้าใจ กับตัวบ่งชี้ เพื่อการรวบรวมหลักฐาน
  • สร้างเครือข่าย ระบบการเก็บข้อมูลหลักฐาน
  • เตรียมแบบฟอร์มการเก็บหลักฐาน เช่น แบบฟอร์มการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์
  • คนทำงานประกันคุณภาพ ต้องเข้าใจภารกิจของหน่วยงาน เช่น การประเมินผลการจัดการเรียนการสอนตาม TQF เพื่อประเมินบัณฑิตให้มีประเด็นครบตาม TQF ต้องรู้จำนวนตัวอย่างขั้นต่ำของแต่ละการประเมิน ต้องเตรียมหลักฐานสำหรับการประเมิน ไม่ใช่แค่ผล แต่ต้องมีแบบประเมินให้เห็นประเด็นการประเมิน
  • ทำนองเดียวกับงานอื่น ๆ เช่น วิจัย ต้องรู้และเตรียมหลักฐานว่า ผลงานตีพิมพ์ในรายงานการประชุม หรือวารสาร หากเป็นรายงานการประชุม ก็ต้องแสดงกรรมการที่จัด เวทีที่จัด ผู้เข้าร่วม การตรวจคุณภาพ/คัดเลือก (peer review)  ถ้าตีพิมพ์ในวารสาร ที่มีชื่อต้องแสดงรายการว่าอยู่ในฐานข้อมูลวิชาการไหน หากไม่ใช่วารสารในฐานก็ต้องเตรียมระบบการตรวจสอบคุณภาพบทความ
  • และงานอื่น ๆ ก็ใช้หลักเตรียมหลักฐานให้สอดคล้องกับคู่มือการประเมิน ให้ดูแล้วเป็นไปตามเกณฑ์ในคู่มือการประเมิน เพราะกรรมการผู้ประเมินบางคน หากไม่เห็นหลักฐานจะให้ตกทันที

การทำงานประกันคุณภาพการศึกแบบไทย ๆ ยาก เพราะระบบแปลก ๆ การเก็บข้อมูลก็ต้องได้รับความร่วมมือก็ว่ายาก แต่ตามมาให้ทำย้อนหลัง พาลจะทะเลาะกับคนทำผลงาน   

แต่หลักการทำงาน ก็ต้องเข้าใจ หน้าที่ ระบบ ผลกระทบ ต้องสร้างเครือข่าย ต้องไว (บางทีก็ไม่ทันเพราะเพิ่งจะทำความเข้าใจ เอ้าเปลี่ยนอีกแล้ว) ต้องเตรียมทั้งการเก็บข้อมูล และหลักฐาน สำหรับการประเมิน

อีกอย่าง คือ หลังการประเมินต้องสกัดข้อเสนอแนะมาเสนอให้หน่วยงานปรับปรุง หรือไม่ปรับปรุง (บางทีข้อเสนอแนะก็ไม่ตรงกับแผน ที่ผู้ประเมินไม่ค่อยดู เสนอแนะไปตามความอยาก ที่เรียกว่าใช้อำนาจ ว่าไปเรื่อย ทำให้เป็นภาระเพิ่มขึ้นไปอีก)

เอ ดูท่ายาก ยุ่งเอาการนะนี่ และหากองค์กรยังใช้ ยังทำหลากหลายระบบ ก็สลบกับการทำ ทำ ทำ รายงาน ข้อมูล

ก็แสดงว่า ไม่เป็นระบบ ทั้งผู้ใช้ ผู้จัดระบบ ผู้ประเมิน จึงเป็นแค่ทำระบบประกันคุณภาพ หาใช่ทำให้ภารกิจมีคุณภาพ  

เขียนบันทึกนี้ ยังยากในการหาจิตวิญญาณกับระบบประกันคุณภาพ เลย เพราะระบบที่ทำมันขัดกับหลักวิชาการจริง

เขียนไป ชักจะไร้วิญญาณของระบบ เพราะจับระบบไม่ได้

หมวดหมู่บันทึก: ประกันคุณภาพ ตัวชี้วัด ประเมินผล
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 12 เมษายน 2555 19:38 แก้ไข: 15 เมษายน 2555 10:16 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 สงกรานต์, Ico24 เจนวดี, และ 2 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

ขอบพระคุณค่ะอาจารย์

อ่านแล้วก็ต้องถอนหายใจเบาๆ เป็นระยะๆ

ต้องยอมรับเลยค่ะว่า ประกันคุณภาพที่เราทำอยู่ เป็นอย่างที่อาจารย์ว่า จนอดรู้สึกกังวลไม่ได้ว่า คนทำงานประกันคุณภาพกำลังนิยามตัวเองเป็นคนเก็บข้อมูล และเข้าเล่มรายงานไปเสียแล้ว ที่น่าห่วงกว่านั้นก็คือ ผู้บริหารทั้งระดับต้น กลาง สูง ก็อาจจะคิดแบบเดียวกันไปแล้ว ตัวเลขไม่สวย กำหนดวิธีการเก็บข้อมูลใหม่ ใส่ไปก่อน เก็บไปก่อน เอาทั้งหมด ค่อยว่ากัน ค่อยเอาออกตอนกรรมการท้วงติง (จับไม่ได้ก็แล้วไป ?)

ปีนี้ ปีที่เราต้องรับทั้งการประเมินภายในและภายนอก เป็นปีที่รู้สึกเหนื่อยและท้อใจมากค่ะ

พอได้นั่งพักก็เริ่มตั้งคำถาม ว่าเรายังสนุกกับงานอยู่หรือไม่

ความท้าทาย ความอยาก ความมุ่งมั่น และความรักในงาน ยังมีอยู่เต็มร้อยเหมือนปีที่ผ่านๆ มาหรือไม่

ต้นแบบที่จะทำให้เราสัมผัสถึง "จิตวิญญาณคนทำงานประกันคุณภาพ" อยู่ตรงไหน เป็นใคร เขาทำอะไร คิดอะไรอยู่

หากแนวคิด และกรอบที่ถูกกำหนดโดยใครกลุ่มหนึ่งที่มีอำนาจ และใช้อำนาจมากำกับ "การประกันคุณภาพการศึกษา" แบบไม่เข้าใจ ไม่ลึกซึ้ง หรือไม่มีความรู้ จะเกิดอะไรขึ้นกับสังคมที่สร้างปัญญาอย่างสถาบันอุดมศึกษา ..ยังไม่อยากคิดถึงคำตอบค่ะ

และนี่ ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ดิฉันมุ่งไปหาระบบคุณภาพใหม่เช่น TQA โดยหวังว่า หากเข้าใจถึงสิ่งที่เรียกว่าแก่นของมันได้ จะสามารถนำมาปรับใช้ให้การทำงาน "ประกันคุณภาพ" ของดิฉัน กลับมามีความสุขอีกครั้ง

ขอบพระคุณค่ะอาจารย์

ผมเห็นด้วยกับอาจารย์ แต่สิ่งหนึ่งที่เราขาดไปในสังคม มอ.ก็คือ จะทำอย่างไร หรือหาวิธีการอย่างไร ที่จะผลักดันให้หน่วยงานหรือ องค์กร สร้างวัฒนธรรมคุณภาพในองค์กร ผู้ปฏิบัติงานทั่วไป และผู้บริหาร ระดับกลาง ระดับต้น เข้าใจในระบบประกันคุณภาพ ที่ไม่ใช้เฉพาะผู้ทำหน้าที่ประกันฯ หรือผู้บริหารที่ทำงานประกันฯ ที่เป็นอยู่เช่นปัจจุบัน ผมว่าเป็นเรื่องที่น่าท้าทาย

คุณบุญเลิศ

คงยากสำหรับประเทศไทย เพราะคนไทย โดยเฉพาะองค์กรกำกับยังไม่รู้ตัวว่า ตนเองทำซ้ำซ้อน ทั้ง คุณภาพภายใน แล้วยังมี EdPEx ยังมี PMQA ยังมี TQA มั่วกันไปหลายระบบ จนลืมคุณภาพการศึกษา ระดับล่างลงมาก็สิ้นหวัง เพราะไม่มีทางเลือกที่จสร้างคุณภาพของตัวเองได้ หรืออย่าง ประกันคุณภาพต่อไปของ สกอ.ยังให้รายงานตัวบ่งชี้ สมศ. ด้วย แต่ใช้ข้อมูลปีเดียว แต่ สมศ.ใช้ข้อมูล 3 ปี

คุณภาพการศึกษาจึงต่ำลง ๆ เพราะ ???? เหล่านี้

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 3.81.29.254
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ