นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 6125
ความเห็น: 6

จิตสาธารณะในชีวิตประจำวัน

จิตสาธารณะในการใช้ชีวิตประจำวันมีมากมาย ผู้ใหญ่ต้องเป็นแบบอย่างแก่นักศึกษา โดยเฉพาะคนในมหาวิทยาลัยทุกคน ทุกภาคส่วน ที่ต้องแสดงเกียรติ เป็นแบบอย่างแก่สังคมให้สมเป็นสถาบันอุดมศึกษา

เมื่อคืนขับรถกลับบ้าน เห็นรถยนต์ส่วนใหญ่เปิดไฟสูง ไฟตัดหมอกโดยไม่ปรับเป็นไปต่ำเมื่อมีรถสวน รถจักรยานยนต์ผ่าวงเวียนโดยไม่อ้อมตามวงเวียน รถที่จะเข้าวงเวียนไม่ยอมหยุดให้รถที่อยู่ในวงเวียนไปก่อน ทำให้นึกถึง คำว่า จิตสาธารณ ทำให้ต้องค้นหาความหมาย

 1.ราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายของจิตสำนึกทางสังคม หรือจิตสำนึกสาธารณะ (public consciousness) คือ การตระหนักรู้และคำนึงถึงส่วนรวมร่วมกัน หรือการคำนึงถึงผู้อื่นที่ร่วมสัมพันธ์เป็นกลุ่มเดียวกัน และ
 2.สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ให้ความหมายว่า การรู้จักเอาใจใส่เป็นธุระและเข้าร่วมในเรื่องของส่วนรวมที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ มีความสำนึกและยึดมั่นในระบบคุณธรรม และจริยธรรมที่
ดีงาม ละอายต่อสิ่งผิด เน้นความเรียบร้อย ประหยัดและมีความสมดุลระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

อ่านแล้ว ค่อนข้างเป็นทางการ และเป็นวิชาการ และดูเหมือนต้องทำอะไรที่เป็นระบบเท่านั้น ความจริงและพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็เป็นตัวบ่งบอกถึงความมีจิตสาธารณะที่ชัดเจน

ตอนไปเรียนที่อเมริกานานมาแล้ว เห็นภาพของจิตสาธารณะ ที่เรียกว่า public คือของที่ทุกคนเป็นเจ้าของและใช้ประโยชน์ร่วมกัน ทุกคนต้องช่วยกันรักษาเพื่อไว้ใช้ร่วมกัน ใครที่ทำอะไรที่เสียหายกับของส่วนรวมทุกคนจะช่วยกันดูแล หวงแหน ป้องกัน ที่เป็นการแสดงว่ามีจิตสาธารณะ

กลับมามองที่ประเทศไทย คำว่า ของสาธารณะ หรือที่เรียกกันว่า ของหลวง โดยไม่มีใครเป็นเจ้าของ จึงไม่มีผู้ดูแล หวงแหน ป้องกัน หรือมีบางคนต้องการไปดูแล ป้องกัน ก็จะถูกบอกว่า ไม่ใช่เจ้าของไม่มีสิทธิมาป้องกัน แสดงว่าเป็นสภาพที่ไม่มีจิตสาธารณะ

- เรื่องขับรถเปิดไฟสูงและไฟตัดหมอก ซึ่งไฟดังกล่าวให้ใช้สำหรับ ขับรถในสภาพที่มืดมาก ๆ หรือมีฝนตกหนัก มีหมอกจัด ทำให้แสงปกติมองเห็นกันได้ยาก อันจะนำให้เกิดอุบัติเหตุ จึงมีคำแนะนำ อย่าเปิดไฟสูงในขณะที่มีรถสวน และไฟตัดหมอกในสภาพแวดล้อมปกติ เพราะแสงไปดังกล่าวจะส่องเข้าไปยังผู้ขับรถที่สวนมา ทำให้มองเส้นทางไม่ชัดเจน และแจ้งจ้าจนนำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุ ดังนั้น การปฏิบัติตามคำแนะนำจึงถือว่า  มีจิตสาธารณะ

- การเดินรถตามทางแยก/ไฟแดง ตอนไปเรียนต่างประเทศ เห็นมีการจัดระเบียบการขับรถตามทางแยกที่ไม่มีไฟเขียว ไฟแดง โดยให้รถคันแรกที่อยู่ในแต่ละแยก ทะยอยกันไปทีละคัน ในขณะที่ประเทศเราพอไฟเหลืองซึ่งเป็นสัญญานเตือนให้เตรียมหยุดเพื่อให้สามารถหยุดรถได้ทันเมื่อถึงจังหวะไฟแดง หลายครั้งเห็นรถบางคันเร่งความเร็วเพื่อจะได้รีบไป หรือบางครั้ง คันหน้าชลอเพื่อจะหยุด คันที่ตามกลับบีบแตรไล่ ให้รีบไป จึงเกิดอุบัติเหตุด้วยการไม่รักษากฎจราจร และแสดงถึง ความไม่มีจิตสาธารณะ

- การสรวมหมวกกันน๊อคในการขับขี่จักรยานยนต์ กลับเป็นแค่หมวกกันยาม ความหมายของหมวกดังกล่าวใช้เพื่อป้องกันศรีษะเมื่อเกิดอุบัติเหตุ บางคนอาจคิดว่า เป็นเรื่องส่วนตัว คนอื่นจะมาเดือดร้อนทำไม แต่เมื่อมองความเป็นจริง จะเห็นความเดือดร้อนมากมายเมื่อเกิดอุบัติเหตุ (1) ผู้พบเห็น/ตำรวจ ต้องช่วยกันนำตัวส่งโรงพยาบาล ถึงโรงพยาบาลทั้งหมอทั้งพยาบาลต้องเร่งช่วยเหลือดูแลกันวุ่นวาย แทนที่จะไปรักษาความเจ็บป่วยที่จำเป็น หรือป้องกันไม่ได้ (2) ผู้ปกครอง ญาติพี่น้อง เพื่อนฝูงก็เดือดร้อน ต้องมาช่วยดูแล และหากเจ็บป่วยพิการก็เดือดร้อนทั้งครอบครัวและสังคม จึงเห็นว่าไม่ใช่เรื่องส่วนตัว เพราะมีผู้เดีอดร้อนมากมายหลายคน ก็เป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับ จิตสาธารณะ

- การประพฤติปฏิบัติตนไม่เหมาะสมกับหน้าที่ รวมถึงการแต่งกาย สิ่งเหล่านี้ก็ไม่ใช่เรื่องส่วนตัว เพราะจะมองถึง คณะ หน่วยงาน กลุ่มอาชีพว่าเป็นอย่างไรในภาพรวม เพราะจะมองว่า นักศึกษาคณะนั้นแต่งกายไม่เหมาะสม อาจารย์ภาควิชานี้ประพฤติตนไม่เหมาะกับการเป็นอาจารย์ รวมถึงข้าราชการ/บุคลากรมหาวิทยาลัย.... มีกริยาไม่เหมาะสม ดังนั้น ความรับชอบต่อหมู่คณะ จึงถือเป็นจิตสาธารณะ

- ตอนมาทำหน้าที่บริหารคณะ ได้จัดระเบียบการจอดรถให้เป็นระบบ และได้จัดทำป้าย ที่สำหรับจอดรถจักรยานของคณะ ให้นักศึกษาไปจอดในที่ที่จัดให้ แรก ๆ ก็จอดไม่เป็นระเบียบ ให้ยามมาดูแลจัดระเบียบ พอไม่มียามก็กลับมาเป็นจอดเหมือนเดิม จึงได้ทำความเข้าใจและบอกนักศึกษาว่า หากมีผู้มาพบเห็นว่านักศึกษา อ่านป้ายแล้วไม่ปฏิบัติตาม หากเป็นผู้จะรับบัณฑิตไปทำงานจะรับไหม รับไปก็คงวุ่นวายเพราะไม่ปฏิบัติตามกฎ ระเบียบขององค์กรและสังคม นี่ก็เป็นจิตสาธารณะต่อตนเองและหมู่คณะ โชคดีที่ได้บอกไปไม่นาน การจอดรถก็เป็นไปตามระเบียบที่จัดไว้ โดยไม่ต้องมียามมาคอยจัดการ

จะเห็นว่า จิตสาธารณะในการใช้ชีวิตประจำวันมีมากมาย ผู้ใหญ่ต้องเป็นแบบอย่างแก่นักศึกษา โดยเฉพาะคนในมหาวิทยาลัยทุกคน ทุกภาคส่วน ที่ต้องแสดงเกียรติ เป็นแบบอย่างแก่สังคมให้สมเป็นสถาบันอุดมศึกษา

ท่านที่อ่านบันทึกนี้ หากมีกรณีใดที่ช่วยให้แสดงเห็น ความเป็นจิตสาธารณะ  ช่วยเพิ่มเติมความเห็นเพื่อช่วยกันสร้างจิตสาธารณะร่วมกัน ให้สมกับปณิธานของมหาวิทยาลัย และใช้ share.psu เป็นประโยชน์ร่วมกันและถือเป็นการแสดงถึงการมีจิตสาธารณะ

หมวดหมู่บันทึก: วิธีการใช้งาน Share
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ Copyright
สร้าง: 09 กุมภาพันธ์ 2554 19:51 แก้ไข: 09 กุมภาพันธ์ 2554 19:51 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

ชอบงานเขียนของอาจารย์นะคะ

จะคอยติดตามค่ะ

Ico48
KK [IP: 202.28.182.5]
14 กุมภาพันธ์ 2554 17:27
#63663

ชอบจังค่ะ ขอเป็น แฟนคลับนะคะ

อะไรที่ดีควรเอาแบบอย่างและก่อนที่จะทำอะไรนั้นเราต้องย่อยข้อมูลที่ได้มาก่อนนะคะ ว่าเหมาะสมหรือไม่  ขอให้ทุกคนมีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดี รับวันแห่งความรักค่ะ 

ขอบคุณน้องอินที่ชอบและติดตาม

ยินดีที่ คุณ KK มาร่วมแนวคิด

อยากให้ช่วยเสนอประเด็นที่เป็นจิตสาธารณะ เพื่อชี้ให้เห็นและนำไปปฏิบัติ คิดว่าหลายท่านอยากทำ แต่ทำไม่ถูก หรือไม่รู้ว่าต้องทำอย่างไร

จิตสาธารณในชีวิตประจำวัน

      อยู่ที่ว่าในแต่ละวันเราอยู่ที่ไหน  หาช่องว่างที่จะแทรกตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมนั้นๆ

      เมื่อสัปดาห์แล้วลงช่วยงานที่ศูนย์ผู้สูงอายุจึงสมัครเป็นสมาชิกรายเดือน 50 บาท/เดือน ก็ช่วยซ้อมกิฬา  เก็บแก้วล้าง  ร่วมกิจกรรมออกกำลังกาย  รับแขกในฐานะเจ้าของบ้านบ้าง    ตอนเย็นเลิกงานออกกำลังกายที่คณะ  ช่วงนี้อากาศแห้งก็รดน้ำต้นไม้ให้สดชื่นขึ้น (แค่ช่วย) เราเองก็พลอยสดชื่นไปด้วย

     14 ก.พ.(ลาพักผ่อน) วันเพื่อนพี่น้อง  ปีที่  27 คนสตูลกำหนดอนาคตตนเองอย่างไร ช่วยแรง  รับแขก

เสริฟน้ำ  ดูแลความเรียบร้อยทั่วไป ตามที่โอกาศอำนวย  ฟังเพลงของวงน้องพี่ที่มาร่วมงาน  เนื่องจากกุหลาบแพง  จึงแจกชมพู่แดงแทน

         ความสุขเล็กๆในที่เล็กๆจากการทำงานร่วมกับคนตัวเล็กที่เราอยู่  ก็เป็นกำลังใจสำหรับการกลับมาทำภาระกิจต่างๆกันต่อไป (ทำได้ทุกวัน)

         ขอบคุณพื้นทีสำหรับการแลกเปลี่ยนสิ่งดีๆที่งดงามค่ะ

 

ขอบคุณ อ.ยาดม ที่มาต่อเติม

จะเห็นว่า แค่มีจิตสาธารณะ ก็ช่วยให้เห็นโอกาสดี ๆ ทำในสิ่งดี ๆ มีความสุขใจได้

Ico48
กวี ธมฺมกวิอุบาสก [IP: 119.42.123.156]
26 กุมภาพันธ์ 2554 11:46
#63928

อ่านคำว่าจิตสาธรณะแล้วงง เพราะสาธารณจินตํ ในบาลี หมายถึงความคิดเห็นโดยทั่ว ๆ ไป แต่เมื่ออ่านคำอธิบายของอาจารย์แล้วเข้าใจดี เพราะมีสอนมานมนาน ติดเป็นกิจนิสัยคนเมืองเก่า ๆ พระพุทธเจ้าสอนว่าอตฺตตฺถจินฺตํ การคิดในสิ่งเป็นประโยชน์ตนเองเช่นไม่เสพยาเสพติด มีโทษแก่ตนและทำลายเกียรติคุณของตนและวงศกุล และปรตฺถจินฺตํ การคิดสิ่งประโยชน์ในผู้อื่น เช่นไม่ฆ่า-ไม่ลักขโมย-ไม่ล่วงประเวณี-ไม่มุสาหลอกลวง-ไม่เสพสุราน้ำเมาเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท และไม่ละเลยทอดทิ้งวัฒนธรรมประเพณีเป็นต้นเป็นการมองประโยชน์ส่วนรวม วิถีชีวิตประจำวันแต่ก่อนคนเมืองไม่ทิ้งเศษขยะและสัตว์ตายลงถนนคลองบึง บัดนี้ไม่ใช่ เพราะรุ่นใหม่ลืมคำสอนและไม่เชื่อฟังคำพ่อแม่ผู้หลักผู้ใหญ่ทั้งผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเมืองเลอะเถอะทำได้ตามชอบใจมีอำนาจแสดงว่ามีอิทธิพลใหญ่ในแผ่นดิน ควรสอนผู้ใหญ่ควบกับสอนเด็กครับผม

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 18.205.60.226
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ